Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Vị thần tạo ra sấm sét theo trí tưởng tượng của người xưa: "Thiên lôi" là một nhân vật thần thoại, được tin là chịu trách nhiệm tạo ra hiện tượng sấm sét trên trời.
   • Hình ảnh ẩn dụ chỉ người có quyền lực tối cao, có thể trừng phạt nhanh chóng và dữ dội: Từ này thường được dùng để ví von với một thế lực hoặc cá nhân có sức mạnh áp đảo và khả năng ra quyết định trừng phạt nghiêm khắc, không thể chống đỡ.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Trong truyền thuyết, mỗi khi trời giận dữ, thiên lôi sẽ giáng những nhát sét xuống trần gian. (Trong truyền thuyết, mỗi khi trời giận dữ, vị thần sấm sét sẽ giáng những nhát sét xuống trần gian.)
  • Ông giám đốc ấy nổi tiếng là một "thiên lôi" trong công ty, ai sai là bị khiển trách ngay. (Ông giám đốc ấy nổi tiếng là một người có quyền lực và nghiêm khắc trong công ty, ai sai là bị khiển trách ngay.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thiên lôi chỉ đâu đánh đấy": Thành ngữ này ví von hành động tuân lệnh một cách máy móc, không cần suy xét, giống như việc thiên lôi đánh sét theo chỉ định.
  • Anh ta làm việc như một cái máy, thiên lôi chỉ đâu đánh đấy, chẳng bao giờ có ý kiến riêng. (Anh ta làm việc như một cái máy, làm theo mệnh lệnh một cách mù quáng, chẳng bao giờ có ý kiến riêng.)

Biến thể và từ gần giống

• Lôi (danh từ): Sấm sét.
  • Tiếng lôi đùng đùng vang lên giữa cơn giông. (Tiếng sấm đùng đùng vang lên giữa cơn giông.)
• Lôi đình (danh từ): Sấm sét (thường dùng trong văn chương); cũng dùng để chỉ sự nổi giận dữ dội.
  • Cơn thịnh nộ của ông ta như lôi đình nổi giận. (Cơn thịnh nộ của ông ta dữ dội như sấm sét.)

Từ đồng nghĩa

• Thần sấm: Vị thần cai quản sấm sét (cách gọi khác của "thiên lôi").
• Ông sấm: Cách gọi dân gian, thân mật hơn cho vị thần sấm sét.

Thành ngữ liên quan

• "Lời nói gió bay, thiên lôi khó đánh": Ý nói lời nói suông thì dễ, nhưng hành động cụ thể, nhất là hình phạt nghiêm khắc, thì khó thực hiện.
  • Hứa suông thì ai chẳng được, nhưng thiên lôi khó đánh lắm, phải có hành động thực tế mới được. (Hứa suông thì ai chẳng được, nhưng trừng phạt nghiêm khắc thì khó lắm, phải có hành động thực tế mới được.)

1. dt. Thần làm ra sấm sét, theo trí tưởng tượng của người xưa: thiên lôi chỉ đâu đánh đấy.