Định nghĩa

1. Động từ:
   • Cảm thấy khao khát, mong muốn rất mạnh mẽ một thứ gì đó: "thèm" diễn tả cảm giác thèm muốn, ham muốn về một vật chất (thức ăn, đồ uống) hoặc một trạng thái (ngủ, nghỉ ngơi).
   • Dám, thèm (theo nghĩa khinh bỉ, không muốn làm): "thèm" còn được dùng để thể hiện thái độ khinh thường, không thèm để ý hoặc không muốn làm điều gì đó.
2. Tính từ:
   • Thiếu một ít, gần đủ: "thèm" có thể dùng để chỉ số lượng còn thiếu một chút so với mức đầy đủ hoặc yêu cầu.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (nghĩa khao khát):
  • Trời nóng, tôi thèm một ly nước mía. (Trời nóng, tôi rất muốn một ly nước mía.)
  • Cô ấy thèm ngủ đến mức có thể ngủ gục bất cứ lúc nào. (Cô ấy buồn ngủ đến mức có thể ngủ gục bất cứ lúc nào.)
• Động từ (nghĩa khinh bỉ):
  • Nó kiêu đến mức không thèm chào ai. (Nó kiêu đến mức không buồn chào ai.)
  • Tôi không thèm quan tâm đến những lời đồn thổi vô căn cứ. (Tôi không buồn quan tâm đến những lời đồn thổi vô căn cứ.)
• Tính từ:
  • Thùng gạo này còn thèm một bát nữa là đầy. (Thùng gạo này còn thiếu một bát nữa là đầy.)
  • Số tiền thu về vẫn còn thèm so với dự kiến. (Số tiền thu về vẫn còn thiếu một ít so với dự kiến.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "thèm thuồng": nhấn mạnh cảm giác thèm muốn, thường đi kèm với ánh mắt hoặc cử chỉ.
  • Đứa trẻ nhìn chiếc bánh với vẻ thèm thuồng. (Đứa trẻ nhìn chiếc bánh với vẻ rất muốn ăn.)
• "thèm nhỏ dãi": cách nói ví von, nhấn mạnh sự thèm muốn đến mức chảy nước miếng.
  • Ngửi mùi thịt nướng mà thèm nhỏ dãi. (Ngửi mùi thịt nướng mà thèm đến mức gần chảy nước miếng.)

Biến thể và từ gần giống

• Thèm muốn (động từ): khao khát, mong muốn.
  • Cậu ấy thèm muốn có được chiếc xe mới. (Cậu ấy rất muốn có được chiếc xe mới.)
• Khát khao (động từ): mong ước thiết tha, mãnh liệt (trang trọng hơn "thèm").
  • Cô ấy khát khao được đi du học. (Cô ấy mong ước thiết tha được đi du học.)

Từ đồng nghĩa

• Khao khát: mong muốn rất mãnh liệt (thường dùng cho ước mơ, mục tiêu lớn).
• Ham muốn: có lòng ham thích, muốn có.
• Ước ao: mong ước (mang sắc thái nhẹ nhàng, tha thiết).

Từ trái nghĩa

• Chán: không còn ham thích, muốn nữa.
• Nhàm: thấy tẻ nhạt, không còn hứng thú.
• Dửng dưng: thờ ơ, không quan tâm.

Thành ngữ liên quan

• "Thèm như mèo thèm mỡ": thành ngữ so sánh, diễn tả sự thèm muốn đến cực độ.
  • Nó thèm chiếc điện thoại mới như mèo thèm mỡ. (Nó thèm chiếc điện thoại mới đến cực độ.)
• "Không thèm đếm xỉa": không thèm để ý, coi thường hoàn toàn.
  • Anh ta không thèm đếm xỉa đến những lời chỉ trích. (Anh ta không buồn để ý đến những lời chỉ trích.)

1. Muốn một cách khao: Thèm ngủ. 2. t. Thiếu một ít : Gạo còn thèm đấu.