trời

Thân thiện

Trẻ em nằm trên bãi cỏ và ngắm nhìn bầu trời đầy sao.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Khoảng không gian hình vòm nhìn thấy được ở phía trên mặt đất: Chỉ toàn bộ bầu trời, không gian bên ngoài Trái Đất.
   • Thiên nhiên, thời tiết: Chỉ các hiện tượng tự nhiên xảy ra trong khí quyển.
   • Đấng tối cao, thần linh: Theo quan niệm dân gian hoặc tín ngưỡng, là một lực lượng siêu nhiên có quyền năng sáng tạo và chi phối mọi việc.

2. Tính từ:

   • Thuộc về tự nhiên, hoang dã: Chỉ các loài động thực vật không do con người nuôi trồng, thuần hóa.
   • Nhấn mạnh khoảng thời gian dài: Dùng để nhấn mạnh một khoảng thời gian đã qua được cảm nhận là rất lâu.

3. Thán từ:

   • Tiếng thốt lên biểu lộ cảm xúc mạnh: Dùng để bày tỏ sự ngạc nhiên, than thở, đau đớn hoặc cảm thán.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (Khoảng không gian):

  • Bầu trời đêm hôm ấy đầy sao.
  • Mây trắng bồng bềnh trên trời.

• Danh từ (Thiên nhiên, thời tiết):

  • Trời hôm nay nắng đẹp.
  • Mong trời mưa để giải hạn.

• Danh từ (Đấng tối cao):

  • Bà lão thành tâm cầu trời khấn Phật.
  • "Có trời chứng giám", anh ta nói.

• Tính từ (Thuộc về tự nhiên):

  • Đàn vịt trời bay thành hình chữ V.
  • Rau cải trời mọc hoang ở bờ ruộng.

• Tính từ (Nhấn mạnh thời gian):

  • Tôi đã đợi cô ấy suốt buổi trời.
  • Họ xa nhau mấy năm trời.

• Thán từ:

  • Trời ơi, tôi quên mất chìa khóa!
  • Trời, sao anh có thể làm thế?

Các cách sử dụng nâng cao

• "Trên đời", "dưới gầm trời": Chỉ toàn bộ thế giới, khắp nơi.

  • Anh ấy đi khắp dưới gầm trời này để tìm cô ấy.

• "Lạy trời", "cầu trời": Thành khẩn mong ước, cầu xin điều gì đó.

  • Lạy trời cho mưa thuận gió hòa.

• "Trời cao đất dày": Chỉ sự bao la, rộng lớn của vũ trụ; thường dùng trong lời thề để nói lên sự chân thành.

  • Tôi thề trời cao đất dày là tôi không làm chuyện đó.

Biến thể và từ liên quan

• Ông trời (danh từ): Cách gọi thân mật, gần gũi hơn cho "trời" với tư cách đấng tối cao.

  • Ông trời có mắt, ở hiền thì gặp lành.

• Chịu trời (động từ): Chịu đựng thời tiết khắc nghiệt.

  • Công nhân phải chịu trời nắng gắt để làm đường.

• Trời đất (danh từ): Chỉ vũ trụ, thiên nhiên rộng lớn; đôi khi dùng để cảm thán.

  • Chuyện trời đất gì đang xảy ra vậy?

Từ đồng nghĩa & gần nghĩa

• Bầu trời (danh từ): Từ đồng nghĩa cho nghĩa "khoảng không gian phía trên".
• Thiên (danh từ, từ Hán Việt): Trời (ví dụ: thiên nhiên, thiên đình).
• Ông giời (danh từ, phương ngữ): Cách gọi khác của "ông trời".
• Giời (danh từ): Cách viết/phát âm biến thể của "trời" trong một số phương ngữ.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Trời sinh voi sinh cỏ: Ý nói tạo hóa sẽ lo liệu, mọi sự đều có cách giải quyết.
• Lộng trời lở đất (hay "long trời lở đất"): Chỉ sự kiện lớn lao, làm chấn động, thay đổi mọi thứ.
• Trời đánh tránh bữa ăn: Chê trách người tham ăn, lúc nào cũng chỉ nghĩ đến ăn uống.
• Biết trời biết đất, biết mình biết ta: Hiểu rõ hoàn cảnh, vị thế của mình và người khác.

Học thuật

1. I. dt. 1. Khoảng không gian nhìn thấy như hình vòm úp trên mặt đất: trời đầy sao trời xanh ngắt. 2. Thiên nhiên: trời hạn mong trời mưa nắng thuận hoà. 3. Lực lượng siêu nhân trên trời cao, có vai trò sáng tạo và quyết định mọi sự ở trần gian, theo mê tín: cầu trời bị trời đánh. II. tt. Hoang dại, không do con người nuôi, trồng: vịt trời cải trời. III. tt. Từ nhấn mạnh một khoảng thời gian đã qua được coi là rất dài, lâu: mười ngày trời gần ba năm trời. IV. tht. Tiếng thốt lên để than thở hoặc ngạc nhiên: Trời, sao lại làm như thế?