Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Ngai, bệ thờ: Một vật dụng thường được đặt ở vị trí trang trọng nhất trên bàn thờ gia tiên để thờ cúng.
   • Giống lợn ỷ: Một giống lợn đặc trưng của Việt Nam, có thân hình to béo, mặt ngắn và mắt nhỏ.

2. Động từ:

   • Dựa dẫm, cậy thế: Hành động dựa vào thế lực, địa vị hoặc ưu thế của mình hoặc người khác để hành xử, thường theo hướng tiêu cực như ỷ lại, bắt nạt.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Trên bàn thờ, chiếc ỷ được đặt ở vị trí trung tâm.
  • Nhà bà nuôi một con lợn ỷ rất nặng ký.

• Động từ:

  • Nó ỷ vào cha mẹ giàu có nên chẳng chịu học hành.
  • Không nên ỷ mạnh mà bắt nạt kẻ yếu.

Các cách sử dụng nâng cao

• "ỷ lại": Thói quen xấu dựa dẫm hoàn toàn vào người khác, không tự lực.

  • Tính ỷ lại khiến anh ta không thể trưởng thành được.

• "ỷ thế": Cậy vào thế lực, địa vị của mình.

  • Hắn ta thường ỷ thế làm càn, chẳng coi ai ra gì.

Biến thể và từ gần giống

• Ỷ lại (động từ): Dựa dẫm, phó mặc.
• Cậy (động từ): Tự tin hoặc lạm dụng vào một điều gì đó (ví dụ: cậy tài, cậy thế). Nghĩa gần với "ỷ" nhưng "cậy" có thể mang sắc thái trung tính hơn.

Từ đồng nghĩa

• Dựa (vào): Nương tựa, dựa dẫm.
• Nương (vào): Nhờ cậy, dựa vào.
• Cậy (vào): Tin vào, dựa vào (thường là ưu điểm, thế mạnh).

Từ trái nghĩa

• Tự lực: Tự mình làm, không dựa vào ai.
• Độc lập: Không phụ thuộc.

Thành ngữ liên quan

• Ỷ mạnh hiếp yếu: Cậy mình mạnh hơn để bắt nạt, áp bức người yếu thế hơn.

  • Hành động ỷ mạnh hiếp yếu là đáng khinh bỉ.

• Ỷ thế cậy quyền: Lạm dụng chức quyền, thế lực để làm điều trái phép.

  • Bọn quan lại ỷ thế cậy quyền, khiến dân chúng vô cùng căm phẫn.

1. 1 dt Ngai để thờ: Đặt cái ỷ ở phía trong cùng và ở giữa bàn thờ.
2. 2 tt Nói loại lợn to béo, mặt ngắn, mắt híp: Gia đình ấy nuôi một con lợn ỷ nặng gần một tạ.
3. 3 đgt Dựa vào; Cậy thế: Nó ỷ là con ông chủ tịch xã bắt nạt một em bé.