Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Chỉ trạng thái thong thả, không vội vàng, chậm rãi trong hành động hoặc di chuyển: "đủng đỉnh" mô tả một cách đi, một hành động được thực hiện một cách từ tốn, thư thái, không hấp tấp.
   • Chỉ thái độ ung dung, không lo lắng, vội vã: "đủng đỉnh" còn diễn tả một tâm thế bình tĩnh, an nhiên trước công việc hoặc sự việc.

2. Phó từ:

   • Một cách thong thả, chậm rãi: Dùng để bổ nghĩa cho động từ, miêu tả cách thức hành động diễn ra.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Dáng đi của cụ già thật đủng đỉnh và thanh thản. (Cách đi của ông cụ thật chậm rãi và thanh thản.)
  • Anh ấy có phong thái rất đủng đỉnh trước mọi biến cố. (Anh ấy có thái độ rất ung dung trước mọi biến cố.)

• Phó từ:

  • Cô ấy đủng đỉnh bước vào phòng, không hề tỏ vẻ lo lắng. (Cô ấy thong thả bước vào phòng, không hề tỏ ra lo lắng.)
  • Chiếc xe ngựa tiến về phía trước một cách đủng đỉnh. (Chiếc xe ngựa tiến về phía trước một cách chậm rãi.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "đi đủng đỉnh": đi thong thả, chậm rãi.

  • Buổi sáng, ông thường đi đủng đỉnh dạo quanh công viên. (Buổi sáng, ông thường thong thả đi dạo quanh công viên.)

• "nói đủng đỉnh": nói một cách từ tốn, chậm rãi.

  • Bà cụ nói đủng đỉnh kể lại câu chuyện ngày xưa. (Bà cụ từ tốn kể lại câu chuyện ngày xưa.)

Biến thể và từ gần giống

• Đủng đa đủng đỉnh (thành ngữ láy, tăng nghĩa): nhấn mạnh hơn sự thong thả, chậm rãi, đôi khi hàm ý chậm chạp quá mức.

  • Nó làm việc gì cũng đủng đa đủng đỉnh, chẳng chịu khẩn trương chút nào. (Nó làm việc gì cũng quá chậm chạp, chẳng chịu khẩn trương chút nào.)

• Thong thả (tính từ/phó từ): có nghĩa tương tự, chỉ sự chậm rãi, không vội.

• Khoan thai (tính từ): trang nhã, thong thả và có phần thanh tao.

Từ đồng nghĩa

• Thong thả: chậm rãi, không vội vàng.
• Từ tốn: chậm rãi, nhã nhặn trong cử chỉ, lời nói.
• Khoan thai: thong thả một cách nhẹ nhàng, thanh nhã.

Từ trái nghĩa

• Vội vàng: nhanh chóng, gấp gáp.
• Hấp tấp: làm nhanh một cách thiếu suy nghĩ.
• Khẩn trương: nhanh chóng và căng thẳng do yêu cầu công việc.

Thành ngữ liên quan

• "Đủng đỉnh như rùa": (so sánh) chậm chạp như con rùa.

  • Cậu chạy đủng đỉnh như rùa thì làm sao mà thắng cuộc đua? (Cậu chạy chậm như rùa thì làm sao mà thắng cuộc đua?)

• "Làm đủng đỉnh": làm một cách chậm chạp, có thể gây khó chịu cho người chờ.

  • Đừng có làm đủng đỉnh thế, mọi người đang chờ đấy. (Đừng có làm chậm chạp thế, mọi người đang chờ đấy.)