giây

Thân thiện

Một vận động viên chạy nước rút về đích trong vòng một giây.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Đơn vị cơ bản đo thời gian, bằng một phần 60 của một phút: Đây là nghĩa phổ biến nhất, dùng để chỉ khoảng thời gian rất ngắn.
   • Đơn vị đo góc, bằng một phần 60 của phút góc: Một đơn vị đo lường trong toán học và thiên văn, dùng để chỉ góc rất nhỏ.

2. Động từ:

   • Làm bẩn, làm dính bẩn: Chỉ việc một chất lỏng hoặc chất bẩn nào đó rơi, văng ra và dính vào vật khác.
   • Dính dáng, liên quan đến (một việc không hay): Chỉ việc vô tình hoặc cố ý có liên hệ, tham gia vào một sự việc thường là tiêu cực, rắc rối.

3. Tính từ:

   • (Dùng cho gia cầm) Bị lây bệnh và chết hàng loạt: Mô tả tình trạng dịch bệnh lây lan nhanh trong đàn gà, vịt.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Chỉ còn năm giây nữa là hết giờ! (Chỉ năm khoảnh khắc rất ngắn nữa là hết thời gian.)
  • Góc lệch được đo chính xác đến từng giây. (Độ lệch được tính toán rất chi tiết.)

• Động từ:

  • Cẩn thận kẻo nước mắm giây ra áo mới. (Hãy coi chừng để nước mắm không làm bẩn chiếc áo mới.)
  • Anh ta không muốn giây vào vụ kiện tụng đó. (Anh ấy không muốn có liên quan gì đến vụ kiện đó.)

• Tính từ:

  • Cả đàn gà nhà bác ấy bị giây, chết gần hết. (Toàn bộ đàn gà nhà ông ấy bị lây bệnh và chết.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "giây phút": khoảnh khắc, thời điểm ngắn ngủi nhưng thường có ý nghĩa.

  • Những giây phút chia tay thật khó quên. (Những khoảnh khắc chia tay thật đáng nhớ.)

• "giây lát": một chút thời gian rất ngắn.

  • Xin chờ tôi một giây lát. (Xin hãy đợi tôi một chút.)

Biến thể và từ gần giống

• Giây góc (danh từ): đơn vị đo góc, là một phần 60 của phút góc.
• Giây bẩn (động từ): làm cho bẩn, vấy bẩn.
• Giây mình (động từ): tự làm cho mình dính vào việc không hay.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ (thời gian): tích tắc, khoảnh khắc.
• Động từ (làm bẩn): vấy, bắn, dính.
• Động từ (dính dáng): dính líu, liên can, vướng vào.

Các cụm từ liên quan

• Giây vào: dính vào, mắc vào (một việc rắc rối).

  • Đừng để giây vào chuyện của họ. (Đừng để bản thân bị lôi kéo vào chuyện của họ.)

• Giây bệnh: (gia cầm) bị lây bệnh.

  • Gà con dễ bị giây bệnh vào mùa mưa. (Gà con dễ bị lây bệnh khi trời mưa.)

Thành ngữ liên quan

• Chốc lát, giây lát: chỉ một thời gian rất ngắn.

  • Công việc này chỉ tốn giây lát thôi. (Công việc này chỉ mất một chút thời gian ngắn thôi.)

• Giây phút thiêng liêng: khoảnh khắc trang nghiêm và ý nghĩa.

  • Đó là giây phút thiêng liêng của cả dân tộc. (Đó là khoảnh khắc ý nghĩa và trang trọng.)

Học thuật

1. 1 dt 1. Đơn vị cơ bản đo thời gian, tức là một phần 60 của một phút: Không một giây, một phút nào tôi quên cái ơn to lớn ấy 2. (toán) Đơn vị đo góc, bằng một phần 60 của phút góc: Nhờ có máy móc mới, tính được từng giây góc.
2. 2 đgt 1. Rớt vào làm cho bẩn: Mực giây ra quần 2. Dính dáng vào: Giây vào một việc rắc rối 3. Liên quan đến: Đừng giây với kẻ hung ác ấy.
3. 3 tt Nói giống gà bị lây nên toi nhiều: Mùa này, gà bị giây, không nên thả rông.