khằn

Cây bưởi này trồng mãi vẫn khằn, không chịu lớn.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Cằn cỗi, kém phát triển: Dùng để mô tả cây cối, vật nuôi hoặc đôi khi con người có sự sinh trưởng, phát triển không tốt, thấp bé, còi cọc so với bình thường.
   • Khó tính, hay cáu gắt: (Thường dùng trong khẩu ngữ) Chỉ tính cách khó chịu, hay cằn nhằn, gắt gỏng.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ (nghĩa cằn cỗi):

  • Cây bưởi này trồng mãi vẫn khằn, không chịu lớn.
  • Con lợn bị khằn do thiếu chất dinh dưỡng.

• Tính từ (nghĩa khó tính):

  • Bà ấy tính tình hơi khằn, nói chuyện phải cẩn thận.
  • Đừng có khằn với con cái như thế.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Khằn khặn": (Từ láy) Nhấn mạnh hơn tính chất khó tính, hay càu nhàu.
  • Cụ già sống một mình nên tính nết khằn khặn.
• "Mặt khằn": Vẻ mặt cau có, khó chịu.
  • Anh ta bước vào với mặt khằn như bị mất cái gì.

Biến thể và từ gần giống

• Cằn cỗi (tính từ): Chỉ sự sinh trưởng kém, không phát triển được (thường dùng cho cây cối). Gần nghĩa với "khằn" ở nghĩa thứ nhất.
• Cáu kỉnh (tính từ): Dễ nổi cáu, khó chịu. Gần nghĩa với "khằn" ở nghĩa thứ hai.
• Còi cọc (tính từ): Nhỏ bé, ốm yếu, kém phát triển về thể chất.

Từ đồng nghĩa

• Còi: (Về sinh trưởng) Kém phát triển, thấp bé.
• Gắt gỏng: (Về tính cách) Hay quạu, dễ nổi nóng.

Từ trái nghĩa

• Tốt tươi (đối với cây cối): Xanh tốt, phát triển mạnh.
• Dễ tính (đối với tính cách): Cởi mở, dễ chịu, dễ hòa hợp.

Lưu ý sử dụng

• Từ "khằn" mang sắc thái khẩu ngữ, thân mật, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày hơn là trong văn viết trang trọng.
• Khi dùng với nghĩa chỉ tính cách, từ này thường hàm ý chê bai, không được lịch sự.