Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Nhanh, mau lẹ: "lanh" có nghĩa là nhanh chóng, diễn ra trong thời gian ngắn hoặc có tốc độ cao.
   • Linh hoạt, nhanh nhẹn: "lanh" còn dùng để chỉ sự nhanh nhạy, linh hoạt trong suy nghĩ hoặc hành động.

2. Phó từ:

   • Một cách nhanh chóng: "lanh" được dùng để bổ nghĩa cho động từ, miêu tả hành động diễn ra với tốc độ nhanh.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Cậu bé ấy chạy rất lanh. (Cậu bé ấy chạy rất nhanh.)
  • Cô ấy có trí óc lanh lợi. (Cô ấy có trí óc nhanh nhẹn, thông minh.)

• Phó từ:

  • Hãy làm cho lanh lên! (Hãy làm cho nhanh lên!)
  • Anh ấy trả lời câu hỏi rất lanh. (Anh ấy trả lời câu hỏi rất nhanh.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Mau mồm mau miệng": nói nhanh, thường hàm ý hơi tiêu cực (tỏ ra lanh lợi quá mức hoặc láu lỉnh).

  • Đứa trẻ đó mau mồm mau miệng quá. (Đứa trẻ đó nói nhanh và tỏ ra lanh lợi/láu lỉnh quá.)

• "Nhanh như chớp" / "Nhanh như cắt": cực kỳ nhanh (thành ngữ so sánh mức độ).

  • Phản ứng của anh ấy nhanh như chớp. (Phản ứng của anh ấy cực kỳ nhanh.)

Biến thể và từ gần giống

• Lanh lợi (tính từ): thông minh, nhanh trí, ứng biến tốt.

  • Đó là một học sinh lanh lợi. (Đó là một học sinh thông minh, nhanh trí.)

• Lanh chanh (tính từ): hấp tấp, tỏ ra nhanh nhảu nhưng thiếu suy nghĩ, thường mang nghĩa tiêu cực.

  • Đừng có lanh chanh như thế! (Đừng có hấp tấp, nhanh nhảu quá như thế!)

• Nhanh (tính từ/phó từ): từ đồng nghĩa phổ biến và chuẩn mực hơn của "lanh".

Từ đồng nghĩa

• Nhanh: nhanh chóng, tốc độ cao.
• Mau: mau lẹ, nhanh (thường dùng trong văn chương hoặc một số vùng miền).
• Lẹ: nhanh (phương ngữ Nam Bộ).

Từ trái nghĩa

• Chậm: có tốc độ thấp, mất nhiều thời gian.
• ỳ ạch: rất chậm chạp, nặng nề.

Lưu ý sử dụng

• "Lanh" là một từ thuần Việt, thường được dùng trong khẩu ngữ hoặc văn nói nhiều hơn. Trong văn viết trang trọng, từ "nhanh" thường được ưa chuộng hơn.
• "Lanh" có thể mang sắc thái tích cực (lanh lợi) hoặc tiêu cực (lanh chanh) tùy vào ngữ cảnh và từ ghép đi kèm.

1. t. X. Nhanh.