Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Phần nhỏ của một vật thể rắn bị tách ra do vỡ, gãy: Chỉ một phần nhỏ, thường có hình dạng không đều, của một vật nguyên vẹn ban đầu sau khi bị phá vỡ.
   • Phần có kích thước giới hạn, được tách ra từ một tổng thể: Chỉ một phần, một mẩu, một khoảnh có diện tích hoặc thể tích nhất định, có thể đã tách rời hoặc vẫn nằm trong tổng thể.

2. Tính từ:

   • Gầy, nhỏ, thanh mảnh: Dùng để miêu tả dáng người, vật thể có kích thước nhỏ nhắn, thon thả, mỏng manh.
   • Mỏng, nhỏ (về đường nét, sợi chỉ...): Miêu tả những thứ có tiết diện rất nhỏ, tinh tế.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Anh ấy nhặt từng mảnh kính vỡ trên sàn. (Phần nhỏ của tấm kính bị vỡ.)
  • Bà để dành một mảnh vải đẹp để may áo. (Một phần được cắt ra từ tấm vải lớn.)
  • Họ sở hữu một mảnh đất nhỏ ở ngoại ô. (Một phần, một khoảnh đất có diện tích giới hạn.)

• Tính từ:

  • Cô ấy có dáng người mảnh khảnh. (Dáng người gầy, thanh mảnh.)
  • Chiếc bàn này chân mảnh quá, trông không chắc chắn. (Chân bàn nhỏ, mỏng.)
  • Nét chữ mảnh như sợi chỉ. (Nét chữ rất nhỏ và thanh.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Mảnh đời": Chỉ một số phận, một cuộc đời nhỏ bé, đáng thương trong xã hội rộng lớn.
  • Phóng sự đi tìm những mảnh đời bất hạnh.
• "Mảnh hồn": Cách nói ví von, chỉ một phần tâm hồn, tình cảm.
  • Anh đã dành trọn mảnh hồn cho âm nhạc.
• "Ăn mảnh": (Cách nói cũ) ăn riêng, ăn một mình.
  • Ông ấy thích ăn mảnh hơn là ngồi cùng mâm.

Biến thể và từ liên quan

• Mảnh mai (tính từ): Rất thanh mảnh, nhỏ nhắn và yếu ớt (thường dùng cho phụ nữ).
  • Dáng người mảnh mai.
• Mảnh vỡ (danh từ): Các mảnh nhỏ của vật bị vỡ.
  • Thu dọn mảnh vỡ của chiếc bình.
• Mảnh ghép (danh từ): Một mảnh trong trò chơi ghép hình; dùng ẩn dụ chỉ một phần cấu thành nên tổng thể.
  • Mỗi cá nhân là một mảnh ghép của tập thể.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ (nghĩa phần nhỏ): Mẩu, miếng, mảnh vụn, đoạn, khoảnh (đất).
• Tính từ (nghĩa thanh mảnh): Gầy, nhỏ, thon, thanh, mỏng manh.

Thành ngữ, cụm từ cố định

• "Mảnh tình riêng": Chỉ tình cảm, nỗi niềm riêng tư, sâu kín của cá nhân.
  • Gửi gắm mảnh tình riêng vào trang nhật ký.
• "Té ra mảnh": (Khẩu ngữ) chỉ sự chia phần, chia nhỏ ra.
  • Cái bánh té ra mảnh cho mỗi đứa một ít.

1. d. 1. Phần của một vật ở thể rắn tách khỏi vật đã hỏng (vỡ, gãy...): Mảnh bát; Mảnh kính vỡ; Lấy một mảnh áo cũ mà lau xe; Mảnh xác máy bay. 2. Phần có kích thước giới hạn như thế nào đó, tách khỏi toàn thể hay vẫn liền: Cưa tấm ván lấy một mảnh mà làm mặt ghế; Vườn rộng quá, bỏ hoang một mảnh.
2. t. Gầy, mỏng: Người mảnh; Cái bàn đóng mảnh quá.