Định nghĩa

1. Động từ:
   • Dùng một vật nhỏ, dài thọc vào một lỗ hay khoang rỗng (như tai, mũi) rồi xoay tròn hoặc cử động để lấy thứ gì đó ra hoặc làm sạch: Hành động dùng ngón tay, tăm bông hoặc vật dụng tương tự để làm sạch bên trong tai, mũi.
   • Viết hoặc vẽ một cách rất nhanh, thường không cẩn thận: Hành động viết lách với tốc độ cao, có thể dẫn đến chữ viết nguệch ngoạc.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (Nghĩa 1):
  • Không nên dùng tay để ngoáy tai vì dễ gây tổn thương.
  • Cậu bé hay có thói quen ngoáy mũi khi suy nghĩ.
• Động từ (Nghĩa 2):
  • Phóng viên ngoáy vội một bài tin ngắn để kịp giờ đưa tin.
  • Nó chỉ ngoáy vài dòng là xong bài tập làm văn.

Các cách sử dụng nâng cao

• "ngoay ngoáy" (từ láy, tăng cường mức độ): Diễn tả hành động viết hoặc vẽ rất nhanh và liên tục.
  • Cây bút cứ ngoay ngoáy trên giấy, lát sau đã thấy một bức tranh ngộ nghĩnh.
• "ngoáy một cái là xong": Làm việc gì đó rất nhanh chóng, trong tích tắc.
  • Bài toán này dễ lắm, ngoáy một cái là xong.

Biến thể và từ liên quan

• Cái ngoáy tai (danh từ): Dụng cụ chuyên dụng, thường bằng kim loại hoặc gỗ, dùng để lấy ráy tai.
• Ngoáy thường được dùng trong văn nói, mang tính khẩu ngữ. Trong các ngữ cảnh trang trọng hơn, có thể dùng các từ như lau/rửa tai, viết nhanh, phác thảo nhanh.

Từ đồng nghĩa

• Nghĩa 1: Ngoáy gần nghĩa với thọc, ngoáy (trong cụm "ngoáy tai") có thể hiểu là lấy ráy tai, vệ sinh tai.
• Nghĩa 2: Viết nhanh, viết vội, viết nguệch ngoạc, phác thảo.

Thành ngữ, cụm từ cố định

• Ngoáy lỗ tai: Làm sạch tai, lấy ráy tai.
• Ngoáy mũi: Lấy gỉ mũi ra (hành động thường bị coi là mất vệ sinh và bất lịch sự nơi công cộng).
• Ngoáy bút: Viết rất nhanh.

1. đg. 1. Thò một vật vào một lỗ sâu rồi xoáy tròn để lấy một cái gì ra: Ngoáy tai; Ngoáy mũi. 2. Viết thật nhanh: Ngoáy một bài báo.