Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Bị sai đi, bị lệch đi so với vị trí thẳng đứng hoặc bình thường: Dùng để mô tả trạng thái của một vật hoặc bộ phận cơ thể bị nghiêng, vẹo, không còn ngay ngắn.

2. Động từ:

   • Làm cho sai đi, lệch đi: Hành động khiến một vật hoặc bộ phận trở nên không thẳng, bị vẹo sang một bên.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Cái cây bị bão làm cho ngoẹo hẳn ngọn. (Cây bị bão làm cho ngọn bị lệch hẳn sang một bên.)
  • Cổ áo bị ngoẹo ra sau. (Cổ áo bị lệch ra phía sau.)

• Động từ:

  • Cậu bé ngoẹo cổ nhìn lên ngọn cây cao. (Cậu bé vẹo cổ để nhìn lên ngọn cây cao.)
  • Đừng ngoẹo chân khi ngồi, dễ bị tê. (Đừng vắt chân chữ ngũ khi ngồi, dễ bị tê.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ngoẹo đầu ngoẹo cổ": Thành ngữ mô tả động tác nghiêng đầu, vẹo cổ liên tục, thường thể hiện sự tò mò, ngạc nhiên hoặc không hiểu.

  • Nó ngoẹo đầu ngoẹo cổ nhìn mãi bức tranh mà không hiểu vẽ gì. (Nó nghiêng đầu nhìn đi nhìn lại bức tranh mà không hiểu vẽ gì.)

• Dùng trong y học: Chỉ tình trạng trật khớp, sai lệch nhẹ.

  • Bị ngoẹo chân do trượt ngã. (Bị trật/sai khớp chân nhẹ do trượt ngã.)

Biến thể và từ gần giống

• Ngoằn ngoèo (tính từ): Cong queo, không thẳng, thường dùng cho đường đi, dòng sông.

  • Con đường mòn ngoằn ngoèo lên núi. (Con đường mòn quanh co lên núi.)

• Vẹo (tính từ/động từ): Có nghĩa gần giống "ngoẹo", chỉ sự lệch, không thẳng.

  • Cây cột bị vẹo. (Cây cột bị nghiêng.)

Từ đồng nghĩa

• Lệch: Không thẳng, không đúng vị trí.
• Nghiêng: Đổ về một phía.
• Vẹo: Cong, lệch sang một bên.

Từ trái nghĩa

• Thẳng: Không cong, không lệch.
• Ngay: Thẳng đứng, ngay ngắn.

Thành ngữ liên quan

• Ngoẹo cổ: Chỉ hành động vẹo cổ để nhìn, hoặc nghĩa bóng chỉ sự chú ý, tò mò.
  • Phải ngoẹo cổ mới nhìn thấy diễn viên trên sân khấu. (Phải vẹo cổ mới nhìn thấy diễn viên trên sân khấu.)
  • Câu chuyện ly kỳ khiến ai nghe cũng phải ngoẹo cổ. (Câu chuyện ly kỳ khiến ai nghe cũng phải chú ý, tò mò.)

1. t. Sai đi, lệch đi: Ngoẹo cổ.