vô

Một người đàn ông vô nhà.

Định nghĩa

1. Động từ (phương ngữ, tương đương "vào"):

   • Chỉ hành động đi vào, di chuyển vào bên trong một không gian nào đó.
   • Chỉ sự tham gia, gia nhập vào một tổ chức, hoạt động.
   • Chỉ hướng di chuyển từ Bắc vào Nam (trong tiếng Việt phương ngữ miền Nam).

2. Giới từ (phương ngữ):

   • Chỉ vị trí, phương hướng: ở trong, lên trên, vào trong.
   • Chỉ đích đến của một hành động.

3. Phó từ (phương ngữ):

   • Chỉ sự tăng thêm, nhiều hơn, vượt quá mức bình thường.

4. Tiền tố (Hán Việt):

   • Dùng để phủ định ý nghĩa của từ gốc, mang nghĩa "không", "thiếu", "vô".

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Vô nhà đi, trời mưa rồi. (Đi vào nhà đi, trời mưa rồi.)
  • Anh ấy quyết định vô hội. (Anh ấy quyết định tham gia vào hội.)
  • Từ Hà Nội vô Sài Gòn. (Từ Hà Nội đi vào Sài Gòn.)

• Giới từ:

  • Bỏ tiền vô túi. (Bỏ tiền vào trong túi.)
  • Đánh vô đầu. (Đánh vào đầu.)

• Phó từ:

  • Chơi cho nhiều vô, rồi thi trượt. (Chơi cho nhiều hơn nữa, rồi sẽ thi trượt.)

• Tiền tố:

  • Hành động đó thật vô bổ. (Hành động đó không có ích lợi gì.)
  • Anh ta là người vô kỷ luật. (Anh ta là người thiếu kỷ luật.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "vô tình": không có ý định, xảy ra một cách ngẫu nhiên.

  • Tôi vô tình gặp lại bạn cũ. (Tôi không cố ý nhưng lại gặp bạn cũ.)

• "vô lý": không hợp lý, thiếu căn cứ.

  • Lời giải thích đó thật vô lý. (Lời giải thích đó không có lý lẽ hợp lý.)

• "vô cùng": không có giới hạn, rất nhiều.

  • Cảnh đẹp vô cùng. (Cảnh đẹp không thể tả hết.)

Biến thể và từ gần giống

• Vào (động từ, giới từ): từ phổ thông, tương đương với "vô" trong ngữ cảnh chỉ hướng di chuyển hoặc vị trí.

  • Vào nhà ngay! (Vô nhà ngay!)

• Không (phó từ): từ phủ định chung, tương đương với "vô" trong vai trò tiền tố phủ định.

  • Không bổ ích. (Vô bổ.)

Từ đồng nghĩa

• Vào (động từ, giới từ): chỉ hành động đi vào hoặc vị trí bên trong.
• Trong (giới từ): chỉ không gian bên trong.
• Hơn (phó từ): chỉ sự tăng thêm (cho nghĩa phó từ).

Thành ngữ liên quan

• Vô thưởng vô phạt: không có khen thưởng cũng không có trừng phạt; không có tác động tích cực hay tiêu cực.

  • Việc đó vô thưởng vô phạt, làm cũng được không làm cũng xong. (Việc đó không quan trọng, không ảnh hưởng gì.)

• Vô phúc: không có phúc, gặp điều không may.

  • Vô phúc cho ai làm điều ác. (Không may cho người làm điều xấu.)