Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Xa: Một công cụ dùng để kéo sợi, quấn chỉ (thường là một khung quay tay).
2. Tính từ:
   • Cách nhau một khoảng lớn trong không gian: Không ở gần, có khoảng cách đáng kể về mặt địa lý.
   • Cách nhau một khoảng lớn trong thời gian: Đã xảy ra từ lâu trong quá khứ hoặc còn lâu mới đến trong tương lai.
   • Có sự khác biệt lớn về số lượng, chất lượng, mức độ: Không gần với một mốc, tiêu chuẩn hay sự thật nào đó.
   • Có khoảng cách về mặt tình cảm, quan hệ: Không còn thân thiết, gần gũi.
3. Phó từ:
   • Ở một khoảng cách lớn: Diễn tả vị trí hoặc hành động được thực hiện từ một nơi cách xa.
   • Rất nhiều, một mức độ đáng kể: Dùng để nhấn mạnh sự chênh lệch, khác biệt.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Bà cụ ngồi bên xa kéo sợi.
• Tính từ:
  • Nhà tôi ở rất xa trung tâm thành phố. (không gian)
  • Những kỷ niệm thời thơ ấu giờ đã xa lắm rồi. (thời gian)
  • Kết quả này còn xa mới đạt yêu cầu. (chất lượng)
  • Hai người họ đã trở nên xa cách sau cuộc cãi vã. (tình cảm)
• Phó từ:
  • Cô ấy đứng từ xa nhìn theo. (vị trí)
  • Trình độ của anh ấy hơn tôi xa. (mức độ)

Các cách sử dụng nâng cao

• "xa mặt cách lòng": (thành ngữ) Xa nhau về mặt địa lý lâu ngày có thể dẫn đến sự xa cách trong tình cảm.
  • Chúng tôi lo sợ xa mặt cách lòng nên cố gắng giữ liên lạc thường xuyên.
• "nhìn xa trông rộng": (thành ngữ) Có tầm nhìn, suy nghĩ cho tương lai lâu dài.
  • Một nhà lãnh đạo giỏi cần biết nhìn xa trông rộng.
• "xa vời": Rất xa, khó có thể đạt tới hoặc xảy ra.
  • Những ước mơ xa vời của tuổi trẻ.
• "xa lánh": Tránh né, không muốn tiếp xúc, gần gũi.
  • Anh ta bị mọi người xa lánh vì tính ích kỷ.

Biến thể và từ gần giống

• Xa xôi (tính từ): Ở nơi rất xa, hẻo lánh; khó xảy ra.
  • Một vùng quê xa xôi.
• Xa cách (động từ/tính từ): Có khoảng cách, không còn gần gũi.
  • Khoảng cách địa lý khiến họ dần xa cách.
• Xa lạ (tính từ): Không quen biết, không có quan hệ; cảm thấy không thuộc về.
  • Cảnh vật nơi đây thật xa lạ với tôi.
• Xa hoa (tính từ): (Từ riêng biệt, không liên quan đến nghĩa "khoảng cách") Chỉ lối sống phung phí, sang trọng quá mức.
  • Lối sống xa hoa của giới thượng lưu.

Từ đồng nghĩa

• Viễn (tính từ, văn chương): Xa.
  • Viễn khách (khách từ phương xa đến).
• Dị (tính từ, trong một số ngữ cảnh): Khác, cách biệt.
  • Hai quan điểm dị biệt.
• Cách biệt (tính từ/động từ): Có khoảng cách, khác biệt lớn.
  • Sự cách biệt giàu nghèo.

Từ trái nghĩa

• Gần: Ở khoảng cách nhỏ trong không gian, thời gian hoặc quan hệ.
• Sát: Rất gần, ngay bên cạnh.
• Thân: Có quan hệ gần gũi, mật thiết.

Thành ngữ liên quan

• Bán anh em xa, mua láng giềng gần: Nhấn mạnh tầm quan trọng của những người hàng xóm gần gũi, sẵn sàng giúp đỡ trong lúc cần thiết hơn là anh em họ hàng nhưng ở xa.
• Xa chạy cao bay: (Thường dùng với nghĩa tiêu cực) Trốn tránh thật xa, thật nhanh để khỏi bị liên lụy.
• Xa thơm gần thường: (Biến thể của "xa thơm gần hôi") Ở xa thì thấy tốt đẹp, nhưng ở gần lại thấy nhiều điều không hay.

1. 1 dt Đồ dùng để kéo sợi, đánh suốt: Lật đật như xa vật ống vải (tng).
2. 2 tt, trgt 1. Cách một khoảng lớn trong không gian hay thời gian: Yêu nhau xa cũng nên gần (cd); Xa người xa tiếng nhưng lòng không xa (cd); Xa nghe cũng nức tiếng nàng tìm chơi (K); Ngày ấy đã xa rồi 2. Cách một khoảng dài về số lượng, về chất lượng: Con số đó còn xa sự thật; Cháu nó học còn kém xa chị nó 3. Cách biệt về mặt tình cảm: Bán anh em xa mua láng giềng gần (tng); Khó khăn nên nỗi ruột rà xa nhau (cd); Xa người xa tiếng, nhưng lòng không xa.