xơi

Mời bác xơi trà.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Ăn, uống (một cách lịch sự, trang trọng hoặc mời mọc): "xơi" là từ dùng trong giao tiếp lịch sự, thể hiện sự tôn trọng khi mời ai đó ăn uống hoặc khi tự nói về việc ăn uống của mình.
   • Tiêu diệt, đánh bại hoàn toàn (thông tục): "xơi" chỉ hành động đánh bại hoặc tiêu diệt đối phương một cách gọn gàng, triệt để.
   • Chịu đựng, nhận lấy (thông tục): "xơi" còn mang nghĩa phải chịu một điều gì đó không mong muốn, như bị phạt, bị đòn.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa ăn/uống (lịch sự):

  • Mời bác xơi trà ạ. (Mời bác uống trà một cách lịch sự.)
  • Chúng tôi đã xơi cơm trưa xong rồi. (Chúng tôi đã ăn cơm trưa xong, dùng trong giao tiếp lịch sự.)

• Nghĩa tiêu diệt (thông tục):

  • Xơi gọn cả tiểu đoàn địch. (Tiêu diệt hoàn toàn toàn bộ tiểu đoàn địch.)
  • Đội bóng của chúng tôi đã xơi đối thủ với tỷ số 5-0. (Đánh bại đối thủ một cách áp đảo.)

• Nghĩa chịu đựng (thông tục):

  • Nó vừa xơi một trận đòn từ bố. (Nó vừa bị đánh đòn từ bố.)
  • Cả lớp xơi bài kiểm tra khó. (Cả lớp phải chịu bài kiểm tra khó.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "xơi tái": ăn uống một cách ngon lành, hết sạch.
  • Nó xơi tái hết nồi cơm. (Nó ăn hết sạch nồi cơm một cách ngon lành.)
• "xơi trọn": hoàn thành hoặc tiêu diệt hoàn toàn.
  • Đội đã xơi trọn giải vô địch. (Đội đã giành trọn vẹn giải vô địch.)

Biến thể và từ gần giống

• Ăn (động từ): hành động đưa thức ăn vào miệng, thường dùng trong giao tiếp thông thường.
  • Tôi đang ăn cơm. (Không trang trọng như "xơi".)
• Uống (động từ): hành động đưa chất lỏng vào miệng.
  • Mời anh uống nước. (Ít trang trọng hơn "xơi trà".)
• Chén (động từ, thông tục): ăn uống một cách nhanh, nhiều.
  • Chén hết đĩa thịt. (Ăn hết một cách nhanh chóng.)

Từ đồng nghĩa

• Dùng (động từ, lịch sự): ăn uống.
  • Mời ông dùng cơm. (Tương tự "xơi" nhưng trang trọng hơn.)
• Đánh chén (động từ, thông tục): ăn uống no say.
  • Chúng tôi đánh chén một bữa thịnh soạn. (Ăn uống thoải mái.)
• Hứng chịu (động từ): nhận lấy điều không hay.
  • Hứng chịu cơn thịnh nộ. (Tương tự "xơi đòn".)

Thành ngữ liên quan

• Xơi trầu, xơi nước: mời ăn trầu, uống nước trong giao tiếp truyền thống.
  • Mời bà xơi trầu, xơi nước. (Lời mời lịch sự trong văn hóa Việt.)
• Xơi tái: ăn uống hết sạch, không chừa lại.
  • Nó xơi tái cả đĩa bánh. (Ăn hết sạch đĩa bánh.)