ềnh

Thân thiện

Nó nằm ềnh trên chiếc ghế sofa.

Định nghĩa

1. Tính từ (thông tục):
   • Ở tư thế nằm dài thẳng ra, choán nhiều chỗ, trông không đẹp mắt: Dùng để miêu tả dáng vẻ nằm hoặc ngồi duỗi thẳng người ra một cách vô ý tứ, chiếm nhiều diện tích và thiếu sự gọn gàng, thanh thoát.
   • Phồng to, căng ra một cách không cân đối: Có thể dùng để miêu tả bộ phận cơ thể hoặc vật gì đó phình ra, lồi ra một cách khó coi.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Nó nằm ềnh ra giữa sàn nhà, chẳng chịu dậy. (Nó nằm dài ra giữa sàn nhà, không chịu thức dậy.)
  • Cái bụng nó ềnh ra trông thật khó chịu. (Cái bụng của nó phình to ra trông thật khó chịu.)
  • Đứa bé lăn ềnh ra khóc, không ai dỗ được. (Đứa bé lăn ra sàn khóc, không ai dỗ được.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ềnh ềnh" (từ láy, mang nghĩa nhấn mạnh): Miêu tả trạng thái càng to lớn, càng choán chỗ hoặc càng phồng ra một cách rõ rệt và thiếu thẩm mỹ hơn.
  • Nó ngồi ềnh ềnh ở ghế salon, chẳng nhường chỗ cho ai. (Nó ngồi chiếm chỗ một cách thô kệch trên ghế salon, không nhường chỗ cho ai.)
  • Cái túi nilon chứa đầy đồ, phồng ềnh ềnh. (Cái túi nilon chứa đầy đồ, phồng căng ra.)

Biến thể và từ gần giống

• Ềnh ương (tính từ): Thường dùng để chê bai dáng vẻ ì ạch, chậm chạp và vụng về.
• Phềnh (tính từ): Cũng có nghĩa phồng to, căng ra, nhưng thường dùng trong một số phương ngữ hoặc ngữ cảnh cụ thể.

Từ đồng nghĩa

• Duỗi dài: Chỉ hành động giãn thẳng cơ thể ra.
• Phình ra: Chỉ trạng thái to lên về kích thước, thường do chứa đầy thứ gì bên trong.
• Ì ạch: Miêu tả sự nặng nề, chậm chạp trong cử chỉ, dáng vẻ.

Từ trái nghĩa

• Gọn gàng: Ngăn nắp, không chiếm nhiều chỗ.
• Thanh thoát: Nhẹ nhàng, nhanh nhẹn và có dáng vẻ đẹp mắt.
• Thon thả: Nhỏ nhắn, gọn ghẽ.

Lưu ý sử dụng

• Từ "ềnh" mang sắc thái thông tục, khẩu ngữ, thường dùng trong giao tiếp đời thường hoặc văn nói, ít dùng trong văn viết trang trọng.
• Từ này thường hàm ý chê bai, phê phán một cách nhẹ nhàng về dáng vẻ, tư thế thiếu ý tứ, không đẹp mắt của người hoặc vật.

Học thuật

1. t. (kng.). Ở tư thế nằm dài thẳng ra, choán nhiều chỗ, trông không đẹp mắt. Nằm ềnh ra. Lăn ềnh ra khóc.