Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Động vật thân mềm có vỏ cứng: Chỉ loài động vật nhuyễn thể, thường sống ở nước ngọt hoặc nước mặn, có lớp vỏ cứng bảo vệ bên ngoài và thịt ăn được.
   • Vật dụng hình xoắn ốc: Chỉ vật dụng kim loại có ren, dùng để siết chặt các bộ phận lại với nhau (thường là nói tắt của "đinh ốc").
   • Nhà, túp lều (từ cũ): Trong văn chương cổ, từ này đôi khi được dùng để chỉ nơi ở, ngôi nhà nhỏ.
   • Nốt nhỏ nổi trên da: Chỉ hiện tượng da nổi những mụn nhỏ, thường do lạnh hoặc cảm xúc mạnh (như "nổi da gà").

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (động vật):

  • Bà đi chợ mua một rổ ốc về luộc. (Bà đi chợ mua một rổ ốc về luộc.)
  • Ốc bươu vàng là loài xâm lấn gây hại cho lúa. (Ốc bươu vàng là loài xâm lấn gây hại cho lúa.)

• Danh từ (vật dụng):

  • Cái quạt bị lỏng, cần vặn chặt con ốc lại. (Cái quạt bị lỏng, cần vặn chặt con ốc lại.)
  • Anh thợ dùng cờ-lê để siết ốc. (Anh thợ dùng cờ-lê để siết ốc.)

• Danh từ (hiện tượng da):

  • Trời lạnh quá, tay chân tôi nổi hết ốc. (Trời lạnh quá, tay chân tôi nổi hết ốc.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ăn ốc nói mò": Thành ngữ chỉ việc nói liều, nói không có căn cứ, suy đoán mò.

  • Đừng có ăn ốc nói mò, việc gì cũng phải dựa trên chứng cứ. (Đừng có ăn ốc nói mò, việc gì cũng phải dựa trên chứng cứ.)

• "Người ăn ốc, kẻ đổ vỏ": Thành ngữ chỉ sự bất công, người hưởng lợi thì hưởng, người khác phải gánh chịu hậu quả, phần xấu.

Biến thể và từ liên quan

• Ốc đảo (danh từ): Khu vực có cây cối, nước ngọt giữa sa mạc. .
• Ốc vít (danh từ): Từ đồng nghĩa với đinh ốc, chỉ vật dụng có ren.
• Ốc sên (danh từ): Một loài ốc sống trên cạn, di chuyển chậm.

Từ đồng nghĩa

• Động vật có vỏ: (Khi chỉ loài nhuyễn thể) Trai, hến, sò.
• Đinh ốc: (Khi chỉ vật dụng) Vít, bu-lông.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Rét nổi ốc": Rất lạnh, đến mức da nổi những nốt nhỏ.
  • Mùa đông ở đây rét nổi ốc. (Mùa đông ở đây rét nổi ốc.)
• "Chậm như ốc": Chỉ sự chậm chạp trong hành động hoặc di chuyển.

1. 1 dt Loài động vật thân mềm, phía ngoài có vỏ cứng, thịt ăn được: Người ăn ốc, người đổ vỏ (tng).
2. 2 dt Tù và làm bằng vỏ ốc biển: Trống đánh liên thanh, ốc nổi vô hồi (Phạm Duy Tốn).
3. 3 dt Nhà (cũ): Vài tiếng dế, nguyệt soi trước ốc, một hàng tiêu, gió thốc ngoài hiên (Chp).
4. 4 dt Đinh ốc nói tắt: Vặn đinh ốc cho chắc.
5. 5 dt Nốt nhỏ nổi ở ngoài da: Da nổi ốc.