bạ

Thân thiện

Bà cụ mở cuốn bạ ra để ghi chép thông tin.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Sổ sách ghi chép về ruộng đất, sinh tử, giá thú: "bạ" là loại sổ sách dùng để ghi chép các thông tin quan trọng như đất đai, việc sinh tử, kết hôn.
   • Thủ bạ (nói tắt): "bạ" còn là cách nói tắt của "thủ bạ", chỉ người giữ sổ sách, ấn tín.

2. Động từ:

   • Đắp thêm, gia cố: "bạ" chỉ hành động đắp thêm, làm cho chắc chắn hơn, thường dùng cho tường, bờ ruộng.
   • Tùy tiện, không cân nhắc: "bạ" diễn tả hành động hoặc lời nói làm một cách ngẫu nhiên, tùy tiện, gặp đâu làm đấy, không suy xét.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Ông ấy đang tra cứu thông tin trong cuốn bạ ruộng đất.
  • Chức vụ bạ (thủ bạ) ngày xưa rất quan trọng.

• Động từ (nghĩa đắp thêm):

  • Người nông dân đang bạ bờ giữ nước cho ruộng.
  • Họ phải bạ lại bức tường cũ cho vững chắc.

• Động từ (nghĩa tùy tiện):

  • Đừng có bạ ai cũng bắt chuyện như thế.
  • Anh ta bạ đâu ngồi đấy, không cần biết chỗ đó có phải của mình không.

Các cách sử dụng nâng cao

• "bạ ăn bạ nói": nói năng, ăn uống một cách tùy tiện, không suy nghĩ.

  • Tính anh ấy bạ ăn bạ nói, nên hay mất lòng người khác.

• "bo bo như ông bạ giữ ấn" (thành ngữ): chỉ sự giữ gìn, bo bo giữ lấy của mình một cách quá mức cẩn thận.

  • Ông ấy bo bo như ông bạ giữ ấn, chẳng cho ai mượn thứ gì.

Biến thể và từ gần giống

• Thủ bạ (danh từ): người giữ sổ sách, ấn tín.
• Bạ bộ (danh từ, ít dùng): sổ sách ghi chép (thường trong từ "bạ bộ ruộng đất").

Từ đồng nghĩa

• Đắp thêm, gia cố (động từ): tương đương với nghĩa "bạ" khi chỉ việc làm cho chắc chắn.
• Tùy tiện, bừa bãi (tính từ/động từ): tương đương với nghĩa "bạ" khi chỉ sự không cân nhắc.

Các cụm từ liên quan

• Bạ ai: bất cứ ai, gặp ai.

  • Cậu bé nhút nhát, không phải kiểu bạ ai cũng chào.

• Bạ đâu: bất cứ đâu, chỗ nào cũng.

  • Mệt quá, tôi bạ đâu ngồi nghỉ cũng được.

• Bạ cái gì: bất cứ cái gì.

  • Con mèo này háu ăn, bạ cái gì cũng nhảy vào.

Thành ngữ liên quan

• "Bạ đâu đánh đấy": hành động một cách tùy tiện, không có kế hoạch, thấy đâu làm đấy.
  • Làm việc phải có kế hoạch, đừng bạ đâu đánh đấy.

Học thuật

1. 1 dt. 1. Sổ sách ghi chép về ruộng đất, sinh tử, giá thú: bạ ruộng đất bạ giá thú. 2. Thủ bạ, nói tắt: bo bo như ông bạ giữ ấn (tng.).
2. 2 đgt. Đắp thêm vào: bạ tường bạ bờ giữ nước.
3. 3 đgt. Tuỳ tiện, gặp là nói là làm, không cân nhắc nên hay không: bạ ai cũng bắt chuyện bạ đâu ngồi đấy.