Định nghĩa

1. Động từ:
   • Đặt, chống hoặc dựa một đầu của vật thể lên một điểm cao hơn, trong khi đầu kia vẫn ở vị trí thấp hơn: Hành động làm cho một vật nằm ở tư thế nghiêng, không song song với mặt phẳng ngang, bằng cách nâng một đầu của nó lên một vật khác.
   • Đặt một bộ phận cơ thể (như chân, đầu) lên một vật ở độ cao nhất định để tạo sự thoải mái: Hành động của con người khi để chân hoặc đầu lên một vật thể khác ở vị trí cao hơn mặt đất hoặc mặt phẳng đang ngồi/nằm.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Anh ấy ghếch hai chân lên thành bàn đọc sách. (Anh ấy đặt hai chân lên thành bàn để đọc sách.)
  • Đứa trẻ ghếch đầu lên gối mẹ và ngủ thiếp đi. (Đứa trẻ dựa đầu lên gối của mẹ và ngủ thiếp đi.)
  • Người thợ ghếch tấm ván lên bức tường để sơn mặt dưới. (Người thợ chống tấm ván lên bức tường để sơn mặt dưới.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "ghếch lên": nhấn mạnh hành động đặt một vật lên một vị trí cao.

  • Cậu bé ghếch cây sào lên cành cây để hái quả. (Cậu bé chống cây sào lên cành cây để hái quả.)

• "ghếch cao": diễn tả việc đặt ở một độ cao đáng kể.

  • Hắn ta ngồi ghếch cao chân lên ghế, tỏ vẻ khinh khỉnh. (Hắn ta ngồi đặt chân lên ghế một cách cao ngạo, tỏ vẻ khinh khỉnh.)

Biến thể và từ gần giống

• Chống: có nghĩa tương tự khi chỉ hành động dựa vật vào điểm tựa để giữ thăng bằng hoặc ở tư thế nghiêng, nhưng "chống" thường mang tính chủ động, có lực đỡ hơn.
• Dựa: chỉ hành động để vật tiếp xúc và nhận sự hỗ trợ từ một vật khác, thường là theo phương thẳng đứng hoặc gần thẳng đứng.
• Ngả: nghiêng người hoặc vật về một phía, thường không nhất thiết phải có điểm tựa cao.

Từ đồng nghĩa

• Chống: (ví dụ: chống cằm suy nghĩ).
• Dựa: (ví dụ: dựa lưng vào tường).
• Kê: đặt một vật lên một vật khác làm đệm, thường để cho cao lên hoặc thoải mái (ví dụ: kê đầu lên gối).

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Ghếch chân: đặt bàn chân lên một vật nào đó.

  • Không nên ghếch chân lên bàn vì như vậy là bất lịch sự. (Không nên đặt chân lên bàn vì như vậy là bất lịch sự.)

• Ghếch đầu: dựa phần đầu lên một điểm tựa.

  • Mệt mỏi, cô ấy ghếch đầu vào cửa kxe và nhìn ra ngoài. (Mệt mỏi, cô ấy dựa đầu vào cửa kính xe và nhìn ra ngoài.)

Thành ngữ liên quan

• Ngồi ghếch chân chữ ngũ: (cách nói dân gian) chỉ tư thế ngồi bắt chéo chân một cách thoải mái, đôi khi có phần cẩu thả.
  • Ông cụ ngồi ghếch chân chữ ngũ dưới gốc cây đa. (Ông cụ ngồi bắt chéo chân một cách thoải mái dưới gốc cây đa.)

1. đgt Đặt một đầu cao lên: Ghếch tấm ván lên tường; Nằm bắt chân chữ ngũ, ghếch đầu lên cái ghế gỗ (Tô-hoài).