gấp

Thân thiện

Một cô bé đang gấp một con hạc giấy màu vàng.

Định nghĩa

1. Động từ:

   • Làm cho vật gọn lại bằng cách gập các phần lại với nhau, nhưng khi mở ra vẫn giữ nguyên hình dạng ban đầu: Hành động xếp, gập một vật (thường là vải, giấy) thành các phần nhỏ hơn, ngăn nắp hơn.
   • Tạo hình một vật (thường bằng giấy) thông qua các thao tác gập: Hành động gấp giấy để tạo thành một đồ vật, hình dạng cụ thể.

2. Tính từ:

   • Có số lượng hoặc mức độ tăng lên nhiều lần so với cái gốc: Biểu thị sự so sánh gấp bội, tăng theo hệ số.
   • Rất vội vàng, cần phải làm ngay, không thể chậm trễ: Trạng thái khẩn cấp, cấp bách.
   • Nhanh hơn nhịp độ bình thường (thường dùng cho hơi thở): Diễn tả nhịp thở nhanh, dồn dập.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Trước khi đi ngủ, em gấp quần áo lại cẩn thận.
  • Cô giáo dạy học sinh gấp máy bay giấy.

• Tính từ:

  • Căn phòng này rộng gấp đôi căn phòng kia.
  • Có việc gấp, anh phải về ngay.
  • Sau khi chạy, cậu ấy thở rất gấp.

Các cách sử dụng nâng cao

• "gấp đôi": nhiều gấp hai lần.
  • Số lượng người tham gia năm nay gấp đôi năm ngoái.
• "gấp rút": (làm việc gì đó) một cách khẩn trương, nhanh chóng để kịp thời hạn.
  • Đội công nhân đang gấp rút hoàn thành công trình trước Tết.
• "khẩn gấp": rất khẩn cấp, cần thiết phải giải quyết ngay.
  • Đây là một yêu cầu khẩn gấp từ cấp trên.

Biến thể và từ gần giống

• Gập (động từ): một biến thể phát âm/viết khác của "gấp" với nghĩa động từ (gập lại). Có thể dùng thay thế trong một số ngữ cảnh.
  • Anh gập đôi tờ giấy lại.
• Xếp (động từ): có nghĩa rộng hơn, bao hàm việc sắp xếp, đặt vào vị trí, có thể bao gồm cả hành động gấp.
  • Xếp quần áo vào tủ.

Từ đồng nghĩa

• Động từ (nghĩa gập đồ): Xếp, cuốn.
• Tính từ (nghĩa khẩn cấp): Khẩn, vội, cấp bách, khẩn trương.
• Tính từ (nghĩa gấp bội): Bội.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Gấp lại: hoàn thành hành động gấp một vật.
  • Đọc xong, cô gấp lại tờ báo.
• Gấp lên: tăng lên nhiều lần (thường dùng trong so sánh).
  • Năng suất gấp lên ba lần.

Thành ngữ liên quan

• Gấp mười lần khôn: (thành ngữ cũ) ý nói kinh nghiệm thực tế quý giá gấp nhiều lần sự khôn ngoan suông.
  • Đi một ngày đàng, học một sàng khôn, đó là gấp mười lần khôn.

Học thuật

1. 1 đgt. 1. Làm cho vật gọn lại mà khi mở ra vẫn như cũ: gấp quần áo gấp chăn màn gấp sách lại còn nguyên nếp gấp. 2. Làm cho miếng giấy trở thành có hình hài: gấp phong bì gấp đồ chơi bằng giấy.
2. 2 tt. Có số lượng hoặc mức độ tăng bội lên: lãi suất tăng gấp nhiều lần Chiều này dài gấp hai lần chiều kia giá đắt gấp đôi đẹp gấp trăm gấp nghìn.
3. 3 tt. 1. Rất vội, rất cần kíp: Việc rất gấp phải làm gấp cho kịp nhờ chuyển gấp. 2. Nhanh hơn bình thường: thở gấp.