hổ

Thân thiện

Một con hổ đang đi dọc theo bờ sông trong rừng.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Loài thú dữ, ăn thịt, cùng họ với mèo, lông màu vàng có vằn đen: Chỉ một loài động vật có vú lớn, thuộc họ mèo, là một trong những loài thú săn mồi đáng sợ nhất trong rừng.
   • Con hổ: Cách gọi cụ thể cho cá thể của loài này.

2. Tính từ:

   • Cảm thấy xấu hổ, tủi thẹn: Trạng thái tâm lý khi cảm thấy mình có lỗi, kém cỏi hoặc không xứng đáng, dẫn đến sự hổ thẹn.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Trong rừng sâu, tiếng gầm của hổ vang vọng khiến muôn thú khiếp sợ.
  • Hổ là biểu tượng của sức mạnh và sự oai phong trong văn hóa nhiều nước Á Đông.

• Tính từ:

  • Làm điều sai trái mà không biết hổ thì thật đáng trách.
  • Nghe lời khuyên chân thành, nó cảm thấy hổ vì những suy nghĩ nông cạn của mình.

Các cách sử dụng nâng cao

• "hổ thẹn": Cảm thấy xấu hổ, ngượng ngùng một cách sâu sắc.

  • Thất bại lần này khiến anh ta vô cùng hổ thẹn với bạn bè.

• "hổ mặt": (Cách nói khẩu ngữ) Xấu hổ đến mức không dám nhìn mặt ai.

  • Lỡ hứa mà không làm được, giờ gặp nó tôi thật hổ mặt.

Biến thể và từ gần giống

• Cọp (dt): Từ đồng nghĩa phổ biến ở miền Nam, cùng chỉ loài hổ.

  • Ở miền Nam, người ta thường gọi hổ là con cọp.

• Hùm (dt): Từ cổ hoặc dùng trong văn chương, chỉ loài hổ.

  • "Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn" (Truyện Kiều).

• Hổ thẹn (tt): Từ ghép, nhấn mạnh cảm giác xấu hổ.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ: cọp, hùm, ông ba mươi (tên gọi kiêng kỵ).
• Tính từ (nghĩa xấu hổ): xấu hổ, thẹn, ngượng, hổ ngươi.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa / Tránh hùm mắc hổ: Tránh được cái nguy hiểm nhỏ lại gặp phải cái nguy hiểm lớn hơn.
• Xấu chàng hổ ai: Làm điều xấu thì chính bản thân mình phải xấu hổ, chứ không liên quan đến người khác. (Thường dùng để an ủi).
• Hổ phụ sinh hổ tử: Cha giỏi thường sinh con giỏi (nghĩa bóng từ hình ảnh con hổ).
• Diệu hổ ly sơn: Kế "dụ hổ ra khỏi núi", dụ đối phương rời khỏi nơi có lợi thế để dễ đối phó.

Học thuật

1. 1 dt Loài thú dữ cùng họ với mèo, ăn thịt, lông màu vàng có vằn đen: Họ bắn hổ để lấy xương nấu cao; Tránh hùm mắc hổ (tng).
2. 2 tt Tủi thẹn: Nghĩ mình chẳng hổ mình sao, dám đem trần cấu dự vào bố kinh (K); Xấu chàng hổ ai (tng).