nụ

Thân thiện

Một nụ hồng nhỏ màu hồng đang hé nở trên cành cây.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Búp hoa chưa nở: Phần của cây, thường là hoa, khi còn non và chưa bung cánh.
   • Người ở gái còn nhỏ (từ cũ): Trong xã hội phong kiến, chỉ những bé gái được nuôi để làm người hầu.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (búp hoa):
  • Cành đào này đầy nụ, sắp nở hoa.
  • Nụ hồng e ấp trong sương sớm.
• Danh từ (người ở gái - từ cũ):
  • Gia đình quý tộc xưa thường mua nụ về hầu hạ. (Cách dùng này hiện nay rất ít phổ biến.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Nụ" trong văn chương: Thường được dùng với nghĩa bóng để chỉ vẻ đẹp tiềm ẩn, non tơ, chưa lộ hết.
  • Đôi môi chúm chím như nụ hoa.
• "Nụ" trong thành ngữ, tục ngữ: Thường đi kèm với "hoa" để chỉ sự phát triển, tuần tự.
  • Có nụ rồi ắt sẽ có hoa.

Biến thể và từ liên quan

• Nụ hoa (danh từ): Cụm từ phổ biến, đồng nghĩa với nghĩa búp hoa.
  • Những nụ hoa cúc vàng.
• Nụ cười (danh từ): Cụm từ cố định, chỉ nét cười chúm chím, e ấp.
  • Trên môi cô bé lóe lên một nụ cười.
• Chớm nụ (động từ): Bắt đầu hình thành nụ.
  • Cây mai đã chớm nụ.

Từ đồng nghĩa

• Búp: Từ đồng nghĩa gần nhất với nghĩa búp hoa.
• Bồng (từ cổ, ít dùng): Cũng có nghĩa là búp hoa.

Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan

• Nở hoa kết nụ: Chỉ sự phát triển tươi tốt, sinh sôi.
  • Vườn cây nở hoa kết nụ.
• Có nụ có hoa: Thành ngữ ý chỉ đã có khởi đầu (nụ) thì sẽ có kết quả (hoa).
  • Công việc đã có nụ có hoa, chỉ chờ ngày thành công.

Học thuật

1. 1 dt (thực) Búp hoa chưa nở: Cành nào cũng còn vô khối là nụ (NgTuân); Có hoa mừng hoa có nụ mừng nụ (tng).
2. 2 dt Người ở gái còn nhỏ (cũ): Trong xã hội phong kiến người ta nuôi những em bé gái và gọi là cái nụ.