Định nghĩa

1. Động từ:
   • Há rộng miệng và thở ra thật dài: Hành động vô thức này thường xảy ra khi cơ thể mệt mỏi, buồn ngủ, thiếu oxy hoặc đôi khi do nhàm chán.
   • (Nghĩa bóng, thông tục) Suy kiệt, bế tắc, đành phải chịu thua: Diễn tả tình trạng không còn khả năng, phương hướng hoặc giải pháp nào khác.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (nghĩa đen):

  • Buổi chiều, anh ấy thường ngáp liên tục vì làm việc quá mệt.
  • Căn phòng ngột ngạt khiến mọi người đều ngáp.

• Động từ (nghĩa bóng):

  • Công ty đang thua lỗ nặng, sắp tới chỉ có nước ngáp thôi.
  • Dự án đó phức tạp quá, nhóm tôi đang ngáp với bài toán chi phí.

Các cách sử dụng nâng cao

• "ngáp ngắn ngáp dài": Ngáp nhiều lần, liên tục, biểu thị sự mệt mỏi, buồn ngủ tột độ hoặc chán nản.

  • Cả lớp ngáp ngắn ngáp dài trong giờ học chiều thứ Sáu.

• "ngáp phải ruồi": (Thành ngữ) Chỉ sự may mắn vô tình, bất ngờ đến với người kém cỏi, không xứng đáng (thường dùng với hàm ý châm biếm).

  • Hắn ta chẳng có tài cán gì, thành công đó chỉ là ngáp phải ruồi thôi.

Biến thể và từ gần giống

• Ngáp ngủ (động từ): Ngáp do buồn ngủ.

  • Tiếng ồn khiến tôi thức giấc và ngáp ngủ.

• Ngái ngủ (tính từ): Trạng thái còn mơ màng, chưa tỉnh hẳn sau giấc ngủ, thường đi kèm với ngáp.

Từ đồng nghĩa

• Nghĩa đen: Há miệng (mô tả hành động, nhưng không mang sắc thái mệt mỏi).
• Nghĩa bóng: Bó tay, bế tắc, cùng đường.

Thành ngữ liên quan

• "Ăn bánh ngáp": (Thông tục) Không có gì để ăn, phải nhịn đói.

  • Hôm ấy hết tiền, tụi tôi suýt phải ăn bánh ngáp.

• "Ngáp (phải) gió": Một biến thể khác của "ngáp phải ruồi", cũng chỉ sự may mắn vô cớ.

  • Đội yếu hơn thắng nhờ pha phản lưới nhà, đúng là ngáp phải gió.

1. đgt. 1. Há rộng miệng và thở ra thật dài, do thiếu ngủ, thiếu không khí hoặc quá mệt mỏi: ngáp ngủ ngáp ngắn ngáp dài. 2. Suy kiệt hoặc đành phải bó tay: Chuyến này mà hỏng nốt thì chỉ có mà ngáp.