Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Ướt và bẩn, thường do nước mắt, ghèn hoặc chất lỏng dính vào: Dùng để mô tả trạng thái ướt, dính và không sạch sẽ, đặc biệt là ở mắt.
   • Không rõ ràng, nhoè nhoẹt: Dùng để mô tả thứ gì đó bị mờ, không sắc nét, thường do ướt hoặc bẩn.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Đứa bé khóc, mắt đã nhèm. (Đứa bé khóc, mắt đã ướt và dính ghèn.)
  • Sau trận mưa, con đường nhèm bùn. (Sau trận mưa, con đường ướt và dính đầy bùn.)
  • Nét chữ nhòe mực, trông thật nhèm. (Nét chữ bị nhòe mực, trông thật nhoè nhoẹt.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "ướt nhèm": rất ướt và bẩn.

  • Quần áo bé bị sữa đổ, ướt nhèm cả. (Quần áo bé bị đổ sữa, ướt và bẩn hết.)

• "kèm nhèm": (mắt) bị dính ghèn nhiều đến mức gần như không mở ra được.

  • Ông cụ mới ngủ dậy, mắt còn kèm nhèm. (Ông cụ mới ngủ dậy, mắt còn dính đầy ghèn.)

• "lèm nhèm":

  • Ướt bẩn khắp nơi, lem nhem: Đứa trẻ nghịch bùn, người lèm nhèm. (Đứa trẻ nghịch bùn, người lem nhem khắp chỗ.)
  • Không rõ ràng, cẩu thả, tầm thường: Anh ta làm việc lèm nhèm, chẳng ra đâu vào đâu. (Anh ta làm việc cẩu thả, chẳng ra đâu vào đâu.)

Biến thể và từ gần giống

• Lèm nhèm (tính từ): Có nghĩa mở rộng hơn "nhèm", chỉ sự bẩn thỉu, cẩu thả hoặc tầm thường.

  • Chữ viết lèm nhèm khó đọc. (Chữ viết cẩu thả khó đọc.)
  • Một công chức lèm nhèm. (Một công chức tầm thường, vô trách nhiệm.)

• Kèm nhèm (tính từ): Nhấn mạnh trạng thái mắt bị dính ghèn nhiều.

Từ đồng nghĩa

• Bẩn: không sạch sẽ.
• Nhoè: bị mờ, không rõ nét (thường do ướt).
• Lem nhem: bị bôi bẩn, dây bẩn ra xung quanh.

Từ trái nghĩa

• Sạch: không có vết bẩn.
• Khô ráo: không bị ướt.
• Rõ ràng: sắc nét, dễ nhìn, dễ đọc.

Lưu ý sử dụng

• Từ "nhèm" thường dùng trong văn nói, mang sắc thái biểu cảm, miêu tả cụ thể sự bẩn thỉu, ướt át.
• Trong một số phương ngữ, "nhèm ra" có thể được dùng với nghĩa "ít nhất, tối thiểu" (ví dụ: ), nhưng cách dùng này không phổ biến trong ngôn ngữ chuẩn.

1. t. Nói mắt ướt bẩn: Mắt nhèm những dử.