răn

Thân thiện

Mẹ răn con không được nói dối.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Khuyên bảo, nhắc nhở một cách nghiêm khắc về đạo đức, lẽ phải: Hành động nói ra những lời khuyên răn, chỉ dạy để người nghe suy nghĩ và làm theo điều hay lẽ phải, tránh điều sai trái.
   • Lấy bài học từ sai lầm (của mình hoặc người khác) để tự cảnh tỉnh: Hành động tự nhủ bản thân hoặc người khác phải ghi nhớ một kinh nghiệm, hậu quả để không tái phạm.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Ông bà thường răn con cháu phải biết kính trên nhường dưới.
  • Câu chuyện đó là một bài học đắt giá để răn mình.
  • Cha mẹ răn dạy con cái từ thuở còn thơ.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lấy đó làm điều răn": coi một sự việc, bài học nào đó như lời cảnh tỉnh, nhắc nhở cho bản thân.
  • Hãy lấy sai lầm của anh ta làm điều răn cho chính mình.
• "Răn đe": (thường dùng trong văn cảnh pháp luật, hình sự) dùng hình phạt hoặc lời lẽ nghiêm khắc để làm gương, ngăn chặn người khác phạm tội.
  • Bản án nặng có tác dụng răn đe những kẻ có ý định phạm tội.

Biến thể và từ liên quan

• Răn bảo (động từ): (từ cũ, nghĩa như "răn") khuyên bảo, dạy dỗ.
  • Lời cha mẹ răn bảo luôn đáng để ghi lòng.
• Răn dạy (động từ): khuyên răn và dạy dỗ.
  • Công ơn răn dạy của thầy cô thật lớn lao.
• Khuyên răn (động từ): khuyên nhủ, răn dạy.
  • Anh ấy đã khuyên răn tôi rất nhiều.

Từ đồng nghĩa

• Khuyên bảo: nói lời phải, lẽ phải để người khác nghe theo.
• Nhắc nhở: nói để cho người khác chú ý mà nhớ, mà làm hoặc không làm điều gì.
• Cảnh tỉnh: làm cho tỉnh ngộ, nhận ra sự thật (thường sau sai lầm).
• Dạy bảo: chỉ bảo cho biết điều hay lẽ phải.

Từ trái nghĩa

• Xúi giục: khuyên, động viên người khác làm điều xấu, điều sai.
• Dụ dỗ: dùng thủ đoạn để lôi kéo, đưa người khác vào con đường xấu.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Đẻ con chẳng dạy chẳng răn, Thà rằng nuôi lợn cho ăn lấy lòng": (Tục ngữ) Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc dạy dỗ, khuyên răn con cái. Nếu không dạy dỗ, thì việc nuôi con chẳng khác gì nuôi lợn.
• "Lời răn": những lời khuyên dạy nghiêm túc, sâu sắc.
  • "Lời răn" của cổ nhân vẫn còn nguyên giá trị.

Học thuật

1. đg. Cg. Răn bảo. Nói điều hơn lẽ phải để thúc đẩy làm theo: Đẻ con chẳng dạy chẳng răn, Thà rằng nuôi lợn cho ăn lấy lòng (cd).