tiêu

Thân thiện

Một đầu bếp rắc hạt tiêu đen vào món súp.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Cây chuối (cổ văn): Một loại cây, thường chỉ cây chuối trong ngôn ngữ cổ hoặc thơ ca.
   • Hạt tiêu: Loại cây cùng họ với trầu, có hạt vị cay dùng làm gia vị.
   • Ống sáo: Một nhạc cụ thổi, thường làm bằng trúc.
   • Vật làm mốc, cọc tiêu: Vật được cắm xuống để đánh dấu ranh giới hoặc vị trí.

2. Động từ:

   • Tiêu hóa: Quá trình biến đổi thức ăn trong cơ thể để hấp thụ chất dinh dưỡng.
   • Tiêu dùng, sử dụng tiền: Hành động dùng tiền để mua sắm, thanh toán.
   • Tiêu thoát, rút nước: Làm cho nước thấm hoặc chảy đi, không đọng lại.
   • Tiêu tan, mất đi: Trở nên hết, không còn tồn tại nữa.

3. Tính từ (trong một số tổ hợp): Dùng trong các cụm từ chuyên ngành.

   • Tiêu bản: Mẫu vật được lưu giữ để nghiên cứu.
   • Tiêu biểu: Có đủ đặc tính để đại diện, điển hình cho một nhóm.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Thánh thót tàu tiêu mấy hạt mưa. (Lá chuối kêu lách tách dưới vài hạt mưa.)
  • Món ăn này cần thêm một ít tiêu cho thơm.
  • Tiếng tiêu vi vút trong đêm thanh vắng.
  • Họ cắm tiêu để phân định ranh đất.

• Động từ:

  • Đồ ăn nhiều dầu mỡ thường khó tiêu.
  • Anh ấy tiêu tiền rất có kế hoạch.
  • Hệ thống cống rãnh giúp tiêu nước nhanh sau cơn mưa.
  • Nỗi buồn của cô ấy rồi cũng sẽ tiêu theo thời gian.

• Tính từ (trong tổ hợp):

  • Bảo tàng lưu giữ nhiều tiêu bản côn trùng quý.
  • Cô ấy là một học sinh tiêu biểu của trường.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tiêu sự nghiệp": Làm mất hết sự nghiệp, danh tiếng.

  • Một quyết định sai lầm có thể khiến anh ta tiêu sự nghiệp.

• "Tiêu điều" (từ Hán Việt): Chỉ cảnh vật hoang vu, xơ xác, ít người qua lại.

  • Phố xá tiêu điều trong những ngày giãn cách.

Biến thể và từ gần giống

• Tiêu hóa (động từ): Quá trình tiêu.
• Tiêu dùng (động từ): Hành động tiêu.
• Tiêu tan (động từ): Trạng thái tiêu hoàn toàn.
• Tiêu điểm (danh từ): Điểm hội tụ, trung tâm của sự chú ý.
• Tiêu chuẩn (danh từ): Chuẩn mực được đặt ra.
• Tiêu cực (tính từ): Mặt trái, mặt không tốt; thái độ thiếu nhiệt tình.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ (hạt tiêu): Hồ tiêu.
• Động từ (tiêu hóa): Hấp thụ, chuyển hóa (trong một khía cạnh nào đó).
• Động từ (tiêu dùng): Xài, chi tiêu, sử dụng.
• Động từ (tiêu tan): Biến mất, tan biến.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Tiêu hết: Dùng hết, làm cho hết.
  • Anh ta tiêu hết số tiền tiết kiệm chỉ trong một tháng.
• Tiêu điêu (từ cổ, thơ ca): Chỉ sự lưu lạc, phiêu bạt hoặc cảnh vật hiu quạnh.
  • Cuộc sống tiêu điêu nơi đất khách.

Thành ngữ liên quan

• "Tiền vào nhà khó như gió vào nhà trống, tiền ra nhà khó tựa cống không hơi": Ý nói tiền kiếm được rất khó khăn nhưng tiêu thì lại rất dễ dàng và nhanh chóng.
• "Ăn không tiêu": Không tiêu hóa được thức ăn; (nghĩa bóng) cảm thấy bức xúc, khó chịu vì một điều gì đó.
  • Nghe lời nói của anh ấy, tôi thật sự ăn không tiêu.

Học thuật

1. d. Cây chuối : Thánh thót tàu tiêu mấy hạt mưa (Hồ Xuân Hương).
2. d. Loài cây cùng họ với trầu, hạt có vị cay dùng làm gia vị.
3. d. ống sáo : Tiếng tiêu.
4. d. Vật cắm làm mốc để đánh dấu địa giới : Cắm tiêu.
5. đg. 1. Nói thức ăn biến hóa để một phần thành chất nuôi cơ thể : Thịt mỡ là món ăn khó tiêu. 2. Dùng tiền : Tiêu có tính toán. 3. Cho thấm hay chảy xuống dưới mặt đất : Cống khá lớn, tiêu nhanh được nước. 4. Mất hẳn, tan đi : Xác chôn đã lâu, tiêu hết thịt ; Đi lang thang để tiêu sầu. Tiêu sự nghiệp. Mất hết uy tín (thtục).
6. Bản Mẫu vật để nghiên cứu : Tiêu bản thực vật.
7. BiểU Có đủ những đặc tính để thay mặt cho một số đông : Hai bà Trưng