Định nghĩa

1. Động từ:
   • Ở tình trạng có cái gì đó làm mắc lại, làm cho không lưu thông được: Chỉ trạng thái bị chặn lại, không thể di chuyển hoặc hoạt động bình thường do vật cản.
   • (Ngôn ngữ học) Thuộc về cách phát âm bằng cách khép hoàn toàn luồng hơi rồi mở ra đột ngột: Dùng để mô tả phụ âm được tạo ra bằng cách chặn dòng khí thoát ra.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (nghĩa chính):
  • Rác làm tắc cống thoát nước.
  • Đường phố tắc cứng vào giờ cao điểm.
  • Công việc đang tắc ở khâu kiểm duyệt.
• Động từ (nghĩa ngôn ngữ học):
  • Các phụ âm tắc trong tiếng Việt bao gồm /p/, /t/, /c/, /k/.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tắc lưỡi": (thành ngữ) Lắc lưỡi tạo thành tiếng "tắc" để biểu thị sự bối rối, tiếc nuối, chán nản hoặc không biết nói gì.
  • Ông ấy chỉ biết tắc lưỡi lắc đầu khi nghe tin.
• "Tắc tị" (phương ngữ, thông tục): Bí từ, không biết trả lời thế nào, thường dùng trong học tập.
  • Bị thầy giáo hỏi dồn, nó tắc tị không nói được câu nào.

Biến thể và từ liên quan

• Tắc nghẽn (động từ/ danh từ): Tình trạng bị chặn, ách tắc hoàn toàn, thường dùng cho giao thông hoặc hệ thống.
  • Giao thông tắc nghẽn.
• Ách tắc (danh từ): Sự tắc nghẽn nghiêm trọng.
  • Tìm giải pháp cho ách tắc giao thông.
• Bế tắc (tính từ/ danh từ): Rơi vào tình thế không lối thoát, không có cách giải quyết (thường dùng cho vấn đề, công việc).
  • Cuộc đàm phán rơi vào thế bế tắc.
• Tắc trách (tính từ): Làm việc cẩu thả, thiếu trách nhiệm. ().
  • Thái độ làm việc tắc trách.

Từ đồng nghĩa

• Nghẽn: Bị chặn lại, không thông (thường dùng cho đường ống, dòng chảy).
• Ứ đọng: Chất lỏng bị dồn lại, không lưu thông.
• Bít: Bị lấp kín, bịt lại.
• Kẹt: (thông tục) Bị mắc lại, không di chuyển được.

Từ trái nghĩa

• Thông: Không bị cản trở, lưu thông dễ dàng.
• Thông suốt: Diễn ra trôi chảy, liên tục.
• Thông thoáng: Rộng rãi, không bị che khuất hoặc cản trở.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• Tắc đường: Tình trạng giao thông bị ùn ứ, xe cộ không di chuyển được.
  • Sáng nay tôi bị tắc đường nên đến muộn.
• Tắc tiếng: (ít dùng) Nghẹn lời, không nói ra được.
• Phụ âm tắc (thuật ngữ ngôn ngữ học): Loại phụ âm được cấu tạo bằng cách chặn hoàn toàn luồng hơi.

1. đg. Ở tình trạng có cái gì đó làm mắc lại, làm cho không lưu thông được. Rác rưởi làm tắc cống. Đường tắc nghẽn. Công việc tắc ở khâu nào phải gỡ khâu ấy.