vỉa
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Lớp khoáng sản hoặc đất đá: Một lớp vật chất (như than, quặng) nằm trong lòng đất, chạy dài và có độ dày ổn định, được hình thành qua quá trình trầm tích lâu dài.
- Phần viền, rìa được xây lát: Phần chạy dọc theo mép của một bề mặt (như đường, nền nhà), thường được xây dựng hoặc lát vật liệu cứng để gia cố và tạo ranh giới.
- Câu hát mở đầu trong nghệ thuật chèo: Phần hát dẫn dắt, giới thiệu trước khi vào điệu hát chính của một vở chèo truyền thống.
Ví dụ sử dụng
Danh từ (Lớp khoáng sản):
- Các thợ mỏ đang khai thác một vỉa than dày.
- Địa chất học nghiên cứu sự phân bố của các vỉa quặng.
Danh từ (Phần viền, rìa):
- Xe ô tô đâm vào vỉa hè và bị hỏng lốp.
- Công nhân đang lát đá để làm vỉa cho con đường mới.
Danh từ (Câu hát mở đầu chèo):
- Nghệ sĩ già cất tiếng hát vỉa thật truyền cảm.
- Vỉa chèo thường mang tính ngẫu hứng, tùy theo diễn viên.
Các cách sử dụng nâng cao
"Vỉa hè": Lề đường, phần đường dành cho người đi bộ được xây cao hơn mặt đường xe chạy. (Lưu ý: Đây là một từ ghép. Nghĩa của "vỉa" trong từ này liên quan đến định nghĩa phần viền, rìa).
- Người dân đi bộ trên vỉa hè.
"Lòng vỉa": Thuật ngữ trong ngành mỏ, chỉ phần giữa, phần chính của một vỉa khoáng sản.
- Than ở lòng vỉa thường có chất lượng tốt hơn.
Biến thể và từ liên quan
- Vỉa than (danh từ): Lớp than trong lòng đất.
- Bó vỉa (động từ): Hành động xây, lát phần viền xung quanh một bề mặt.
- Họ bó vỉa mặt nền bằng gạch.
Từ đồng nghĩa
- Đối với nghĩa lớp khoáng sản: Tầng, lớp, mạch.
- Đối với nghĩa phần viền, rìa: Bờ, mép, thành, lề.
- Đối với nghĩa câu hát chèo: Câu dạo, lời dẫn.
Thành ngữ, cụm từ cố định
- "Nằm vỉa" (khẩu ngữ): Chờ đợi, nán lại ở một nơi nào đó (thường là nơi công cộng) với mục đích quan sát hoặc chờ cơ hội.
- Anh ta nằm vỉa ở quán cà phê để đợi đối tác.
- 1 d. Lớp khoáng sản hay đất đá thường nằm chạy dài và có độ dày tương đối không đổi, do quá trình trầm tích ổn định tạo nên. Vỉa than.
- 2 d. Phần chạy dọc theo rìa hoặc xung quanh một bề mặt, thường được xây lát để giữ cho chắc. Mặt nền được bó vỉa bằng đá ong.
- 3 d. Câu mở trước khi vào điệu chính trong chèo. Hát vỉa.