vị

Thân thiện

Một em bé nếm vị ngọt của quả dâu tây.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Đặc tính của thức ăn, thức uống gây một cảm giác nào đó vào lưỡi: Chỉ cảm nhận về mùi vị như ngọt, mặn, chua, cay, đắng.
   • Vật dùng làm thuốc trong y học cổ truyền (Đông y): Chỉ một loại dược liệu trong một thang thuốc.
   • Bộ phận tiêu hóa (theo Đông y): Chỉ dạ dày.
   • Từ dùng để chỉ người một cách trang trọng, tôn kính: Thường dùng trước danh từ chỉ chức vụ, địa vị hoặc thần linh.

2. Động từ:

   • Phụ thuộc vào, dựa vào: Hành động lấy cái gì đó làm cơ sở, nền tảng hoặc nguyên nhân.
   • Nể nang, vì nể: Hành động xử sự, đối đãi dựa trên sự tôn trọng, kiêng nể.

3. Giới từ:

   • Vì, bởi vì, do: Biểu thị nguyên nhân, mục đích của hành động.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (chỉ mùi vị):

  • Vị của món canh chua này rất hài hòa.
  • Trái cây chín có vị ngọt tự nhiên.

• Danh từ (chỉ dược liệu):

  • Bài thuốc này gồm mười hai vị.
  • Nhân sâm là một vị thuốc quý.

• Danh từ (chỉ người trang trọng):

  • Xin mời các vị đại biểu lên phát biểu.
  • Các vị khách quý đã đến thăm trường chúng tôi.

• Động từ (phụ thuộc, dựa vào):

  • Cây leo vị vào thân cây lớn để phát triển. (thành ngữ)
  • Sự thành công của anh ấy vị vào sự kiên trì và nỗ lực.

• Động từ (nể nang):

  • Người trên vị, kẻ dưới nể. (tục ngữ)

• Giới từ (vì, bởi vì):

  • Anh ấy làm việc đó vị lợi ích chung.
  • Vị tình thương, cô ấy đã tha thứ cho anh.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Có vị" / "Đượm vị": Mang hương vị, phảng phất chất gì đó (dùng cả nghĩa bóng).

  • Bài văn của cô ấy đượm vị hoài cổ.
  • Bức tranh có vị buồn man mác.

• "Lấy vị": Ăn uống một cách từ tốn, thưởng thức hương vị hơn là no bụng.

  • Bữa tiệc rượu chỉ để lấy vị, trò chuyện là chính.

Biến thể và từ gần giống

• Vị giác (danh từ): Giác quan cảm nhận mùi vị.

  • Vị giác của trẻ sơ sinh rất nhạy cảm.

• Vị tha (tính từ): Vì người khác, không vị kỷ.

  • Một tấm lòng vị tha, bao dung.

• Vị kỷ (tính từ): Chỉ biết đến lợi ích bản thân.

  • Lối sống vị kỷ thường bị xa lánh.

Từ đồng nghĩa

• Mùi vị (danh từ): Hương vị (thường kết hợp cả khứu giác và vị giác).
• Khẩu vị (danh từ): Sở thích về ăn uống của một người.
• Vì (giới từ): Do, bởi (nghĩa tương đương khi "vị" làm giới từ).

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Ăn lấy vị, chứ ai lấy bị mà mang" (tục ngữ): Nhấn mạnh việc ăn uống là để thưởng thức hương vị, chứ không phải để tích trữ.
• "Cay đắng chàng ôi, vị quế chi" (thơ Hồ Xuân Hương): Dùng hình ảnh vị thuốc "quế chi" (vị cay ấm) để nói lên sự đắng cay, ngọt bùi trong tình yêu.
• "Thần cũng vị tiền" (tục ngữ): Ngay cả thần thánh cũng vì tiền (phê phán thói xu nịnh, coi trọng vật chất).

Học thuật

1. 1 dt 1. Đặc tính của thức ăn, thức uống gây một cảm giác nào đó vào lưỡi: Vị ngọt, Vị cay; ăn lấy vị, chứ ai lấy bị mà mang (tng). 2. Vật dùng làm thuốc đông y: Cay đắng chàng ôi, vị quế chi (HXHương).
2. 2 dt Từ dùng trong đông y để chỉ dạ dày: Thuốc bổ vị.
3. 3 đgt 1. Phụ thuộc vào: Thần cũng vị tiền (tng). 2. Nể nang: Người trên vị, kẻ dưới nể (tng).
4. gt Dựa vào: cây dây leo (tng).