ác

Thân thiện

Một con ác đậu trên cành cây khô.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Con quạ: Một loài chim có lông màu đen, tiếng kêu khàn khàn, thường được coi là điềm xấu trong văn hóa dân gian.
   • Miếng gỗ hình con quạ trong khung cửi: Bộ phận của khung dệt vải thủ công, có hình dáng giống con quạ, dùng để dòng dây go.
   • Mặt trời: (Từ cổ, ít dùng) Chỉ mặt trời, thường xuất hiện trong thơ ca cổ.
   • Thóp: Chỗ xương chưa khép kín trên đỉnh đầu của trẻ sơ sinh.
   • Nhánh cây non: Chồi, nhánh mới mọc ra từ cây.

2. Tính từ:

   • Độc ác, tàn nhẫn: Có bản tính hay cố ý làm hại, gây đau khổ cho người khác.
   • Dữ dội, khốc liệt: Có cường độ mạnh, gây tác hại lớn (thường chỉ hiện tượng thiên nhiên hay sự việc).
   • Tinh nghịch, chua ngoa: Có ý trêu chọc, châm chọc một cách hơi quá đáng.
   • Cực kỳ tốt, đẹp (tiếng lóng): Dùng trong khẩu ngữ để chỉ cái gì đó rất tuyệt vời, ấn tượng.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Tiếng kêu của con ác nghe thật não nề. (Chỉ con quạ)
  • Cái ác trên đầu đứa trẻ cần được bảo vệ cẩn thận. (Chỉ thóp)
  • Nhìn ra ác đã ngậm gương non đoài. (Thơ cổ, chỉ mặt trời)

• Tính từ:

  • Hắn ta là một kẻ rất ác, không có lòng thương người. (Chỉ tính độc ác)
  • Trận bão năm nay ác thật, nhiều nhà bị tốc mái. (Chỉ sự dữ dội)
  • Cậu đừng nói ác thế, người ta buồn đấy. (Chỉ lời nói châm chọc)
  • Chiếc xe mới của anh ác quá! (Tiếng lóng, chỉ sự tuyệt vời)

Các cách sử dụng nâng cao

• "ác giả ác báo": Làm điều ác thì sẽ gặp quả báo ác. Đây là một quan niệm về nhân quả.
  • Hắn hại người quá nhiều, giờ bị tù tội đúng là ác giả ác báo.
• "gửi trứng cho ác": Giao phó vật quý hoặc việc quan trọng cho kẻ xấu, dẫn đến mất mát. Tương đương với "giao trứng cho ác".
  • Để tên trộm ấy trông nhà thì khác nào gửi trứng cho ác.
• "cải ác quy thiện": Bỏ điều ác, trở về với điều thiện.
  • Sau bao năm lầm đường lạc lối, giờ anh ấy đã cải ác quy thiện.

Biến thể và từ gần giàng

• Ác độc (tt): Cực kỳ độc ác, tàn nhẫn.
  • Âm mưu của hắn thật ác độc.
• Ác nghiệt (tt): Khắc nghiệt, dữ dội một cách tàn bạo (thường chỉ hoàn cảnh, số phận).
  • Số phận ác nghiệt đã không buông tha anh.
• Ác cảm (dt): Cảm giác không ưa, ghét bỏ, thiện cảm ngược lại.
  • Tôi có ác cảm với những kẻ nói dối.

Từ đồng nghĩa

• Độc ác, tàn bạo, tàn nhẫn, dữ tợn (với nghĩa tính từ chỉ sự hung ác).
• Dữ dội, khốc liệt, kinh khủng (với nghĩa tính từ chỉ mức độ mạnh).
• Chua ngoa, cay độc (với nghĩa tính từ chỉ lời nói).

Từ trái nghĩa

• Hiền, lành, nhân từ, thiện (trái nghĩa với "ác" chỉ tính cách).
• Nhẹ nhàng, ôn hòa (trái nghĩa với "ác" chỉ mức độ).

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Ác lai ác báo": Làm điều ác sẽ nhận lấy điều ác. (Cách nói khác của "ác giả ác báo").
• "Ác như quạ": So sánh sự độc ác với hình tượng con quạ.
• "Ác tắm thì ráo, sáo tắm thì mưa": (Tục ngữ) Nếu quạ tắm thì trời tạnh ráo, nếu sáo tắm thì trời mưa. Chỉ kinh nghiệm dự đoán thời tiết.

Học thuật

1. 1 dt. 1. Con quạ: ác tắm thì ráo, sáo tắm thì mưa (tng) 2. Miếng gỗ dùng để dòng dây go trong khung cửi: Cái ác ở khung cửi có hình con quạ 3. Mặt trời: Trông ra ác đã ngậm gương non đoài (K).
2. 2 dt. Cái thóp trên đầu trẻ mới đẻ (id): Che cái ác cho cháu.
3. 3 dt. (thực) Nhánh cây mới đâm ra: Cây mới trồng đã đâm nhánh ác.
4. 4 tt. 1. Có tính hay làm khổ người khác: Thằng Tây nó ác lắm, đồng chí ạ (NgĐThi) 2. Dữ dội, có tác hại: Trận rét này ác quá! 3. Có ý trêu chọc, tinh nghịch: Câu nói ác; Cách chơi ác 4. Từ mới dùng một cách thông tục chỉ sự đẹp, tốt: Cái xe ác quá!.