ố

Học thuật

Thân thiện

Nước mưa làm ố mất súc vải.

Định nghĩa

Tính từ:
- Bị hoen bẩn, bị dính vết bẩn khó tẩy: Chỉ trạng thái của một bề mặt (thường là vải, quần áo, tường) bị nhiễm màu hoặc chất bẩn, tạo thành những vết không sạch sẽ, làm mất đi vẻ nguyên sơ, sáng sủa ban đầu.
- Có màu sắc xỉn, tối, không tươi do bị bám bẩn: Chỉ màu sắc bị biến đổi tiêu cực, trở nên kém tươi sáng vì lâu ngày hoặc vì tác động của các yếu tố bên ngoài như nước, dầu mỡ, rỉ sét.
Động từ:
- Trở nên hoen ố, bị làm bẩn: Chỉ hành động hoặc quá trình một vật bị nhiễm bẩn, để lại vết bẩn.

Ví dụ sử dụng

Tính từ:
- Chiếc áo trắng bị ố vàng ở nách. (Chiếc áo màu trắng có những vết màu vàng khó coi ở vùng dưới cánh tay.)
- Tường nhà cũ kỹ, bị ố mốc đen. (Bức tường của ngôi nhà đã cũ, có những vết đen do nấm mốc.)
- Mặt bàn đá bị ố nước trà. (Mặt bàn làm bằng đá có những vết loang do nước trà để lại.)
Động từ:
- Nước mưa làm ố mất tấm vải. (Nước mưa đã làm cho tấm vải bị dính những vết bẩn.)
- Dầu mỡ dễ ố quần áo. (Chất dầu mỡ rất dễ làm bẩn, để lại vết trên quần áo.)

Các cách sử dụng nâng cao

"ố vàng": Chỉ trạng thái bị ngả màu vàng, thường do thời gian, ẩm mốc hoặc oxy hóa.
- Những trang sách cũ đã ố vàng theo năm tháng. (Những trang giấy của cuốn sách cũ đã chuyển sang màu vàng vì để lâu.)
"hoen ố": (Từ ghép) Nhấn mạnh sự bẩn, xỉn màu, thường dùng với nghĩa bóng chỉ danh dự, thanh danh bị tổn hại.
- Thanh danh của ông ấy bị hoen ố vì tin đồn thất thiệt. (Danh tiếng của người đó bị vấy bẩn, tổn hại vì những lời đồn không đúng sự thật.)

Biến thể và từ gần giống

Ố vàng (Tính từ): Có màu vàng của vết bẩn, của sự cũ kỹ.
Ố đen (Tính từ): Có vết bẩn màu đen, thường do mốc hoặc bồ hóng.
Hoen ố (Tính từ): (Như đã giải thích ở trên) Vừa có nghĩa đen chỉ vết bẩn, vừa có nghĩa bóng.
Vết ố (Danh từ): Chỉ chính vết bẩn cụ thể trên bề mặt.
- Trên áo có một vết ố tròn. (Trên chiếc áo có một vết bẩn hình tròn.)

Từ đồng nghĩa

Bẩn: Ở trạng thái không sạch sẽ (nghĩa rộng hơn, không nhất thiết tạo thành vết cụ thể).
Lấm lem: Bị dính nhiều vết bẩn loang lổ, thường trên mặt mũi, quần áo.
Lem nhem: Bị bôi bẩn, làm cho nhem nhuốc, mất vẻ sạch sẽ.

Từ trái nghĩa

Thành ngữ liên quan

"Áo trắng dễ ố": Thành ngữ có nghĩa đen chỉ quần áo màu trắng dễ bị dính vết bẩn. Nghĩa bóng thường dùng để ví von về những người, những thứ trong sáng, ngay thẳng dễ bị vu oan, vấy bẩn thanh danh.
- Cậu ấy tốt bụng nhưng hay bị hiểu lầm, đúng là "áo trắng dễ ố". (Anh ta là người tốt nhưng thường bị người khác hiểu sai, giống như áo trắng thì dễ bị dính bẩn vậy.)

Từ gần giống