Định nghĩa

1. Danh từ giống cái:
   • (Sinh vật học, từ cũ, nghĩa cũ) Sức sống, nguyên lý sống: "Archée" là một khái niệm cổ trong sinh học và triết học tự nhiên, dùng để chỉ nguyên lý sống cơ bản, sức mạnh nội tại hay năng lượng thiết yếu được cho là điều khiển các chức năng của cơ thể sinh vật.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ giống cái:
  • Les anciens philosophes cherchaient à comprendre le principe de l'archée. (Các triết gia thời xưa tìm cách hiểu nguyên lý của sức sống.)
  • Cette théorie médiévale postulait l'existence d'une archée gouvernant les processus vitaux. (Lý thuyết thời Trung Cổ này giả định sự tồn tại của một sức sống chi phối các quá trình sống.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Archée" trong ngữ cảnh lịch sử khoa học: Từ này chủ yếu được dùng khi nói về lịch sử y học, sinh học hoặc triết học, đặc biệt là các học thuyết thời Phục Hưng hoặc trước đó (như của Paracelse), nơi nó được coi là tác nhân kiểm soát sự sống và sức khỏe.
  • Pour Paracelse, l'archée était un alchimiste intérieur qui séparait le pur de l'impur dans le corps. (Đối với Paracelse, sức sống là một nhà giả kim nội tại, phân tách cái tinh khiết khỏi cái ô uế trong cơ thể.)

Biến thể và từ gần giống

• Archéen, archéenne (adj): (thuộc về) sức sống, nguyên sinh.
• Archéus: Một biến thể Latinh hóa của từ "archée", thường được sử dụng trong các văn bản cổ điển về y học và giả kim thuật.

Từ đồng nghĩa

• Principe vital: Nguyên lý sống.
• Force vitale: Sức mạnh/sinh lực sống.
• Âme végétative/animale (trong triết học cổ): Linh hồn thực vật/động vật (chỉ khía cạnh duy trì sự sống).

Lưu ý

• Từ cổ, ít dùng: "Archée" là một thuật ngữ cổ, không còn được sử dụng trong ngôn ngữ khoa học hiện đại. Ngày nay, nó chỉ xuất hiện trong các văn bản lịch sử, nghiên cứu về lịch sử khoa học, y học hoặc triết học.
• Không nhầm lẫn: Không nên nhầm lẫn từ này với "archéen" trong địa chất học (chỉ một liên đại trong lịch sử Trái Đất) hay "archétype" (nguyên mẫu).

danh từ giống cái

1. (sinh vật học, từ cũ nghĩa cũ) sức sống
   • Archer