Định nghĩa

1. Động từ:
   • Tách, mở, bung ra những thứ đang dính, đang gói, đang xếp chặt vào nhau: Hành động làm cho một khối, một đống, hoặc những vật liên kết với nhau trở nên rời rạc hoặc mở ra.
   • Lấy (thức ăn) ra khỏi dụng cụ nấu: Hành động múc, xới hoặc chuyển thức ăn đã chín từ trong nồi ra ngoài để sử dụng.
   • Tháo dỡ, dỡ bỏ từng phần một cách có chủ ý: Hành động phá hủy hoặc tháo rời một công trình, một cấu trúc nào đó (như nhà cửa) một cách tuần tự, từng mảnh.
   • Bốc dỡ hàng hóa: Hành động chuyển hàng hóa được xếp chồng trên phương tiện vận chuyển (như xe, tàu) xuống.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (Nghĩa 1: Tách, mở ra):

  • Gánh rơm trông nhỏ nhưng dỡ ra thì thấy rất nhiều.
  • Cô ấy dỡ gói quà một cách cẩn thận.

• Động từ (Nghĩa 2: Lấy thức ăn ra):

  • Mẹ dỡ xôi nóng hổi ra mâm để cả nhà cùng ăn.
  • Anh ấy dỡ cơm từ nồi điện vào bát.

• Động từ (Nghĩa 3: Tháo dỡ, dỡ bỏ):

  • Chính quyền cũ bắt dân dỡ nhà để giải phóng mặt bằng.
  • Họ phải dỡ bỏ bức tường cũ để xây lại.

• Động từ (Nghĩa 4: Bốc dỡ hàng hóa):

  • Công nhân đang dỡ hàng từ container xuống kho.
  • Tàu cập bến, thủy thủ bắt đầu dỡ những thùng hàng xuống.

Các cách sử dụng nâng cao

• "dỡ bỏ": tháo gỡ, phá bỏ hoàn toàn một thứ gì đó, thường là công trình kiến trúc hoặc quy định.

  • Thành phố quyết định dỡ bỏ khu chung cư cũ kỹ, xuống cấp.

• "dỡ ra": nhấn mạnh hành động mở, tách ra khỏi trạng thái nguyên khối ban đầu.

  • Chiếc bánh chưng được dỡ ra khỏi lá chuối, tỏa hương thơm ngát.

Biến thể và từ gần giống

• Dở (tính từ): Chưa hoàn thành, ở trạng thái giữa chừng; hoặc chỉ chất lượng kém, tệ.

  • Công việc còn đang dở. (chưa xong)
  • Bộ phim này diễn xuất rất dở. (tệ)

• Dỡ dang (tính từ): Chỉ trạng thái chưa hoàn tất, bị bỏ lửng giữa chừng.

  • Căn nhà xây dỡ dang vì hết vốn.

Từ đồng nghĩa

• Tháo: Tháo rời các bộ phận đã lắp ghép (gần nghĩa với "dỡ" nghĩa 3).
• Bốc: Lấy hàng hóa lên/xuống (gần nghĩa với "dỡ" nghĩa 4).
• Múc: Lấy chất lỏng hoặc thức ăn bằng dụng cụ (gần nghĩa với "dỡ" nghĩa 2).

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Dỡ hàng: Hành động chuyển hàng hóa từ trên tàu, xe xuống.

  • Xe tải vừa đến, mọi người cùng nhau dỡ hàng xuống.

• Dỡ nhà: Hành động phá dỡ một ngôi nhà.

  • Khu phố cũ sắp bị dỡ nhà để xây dựng khu đô thị mới.

Thành ngữ liên quan

• Dỡ kho: Chỉ việc bán hết hàng tồn kho, thường với giá rẻ. (Nghĩa bóng, xuất phát từ hành động dỡ hàng trong kho ra).
  • Cửa hàng đang dỡ kho với nhiều mặt hàng giảm giá sâu.

1. đgt. 1. Tở ra những thứ dính vào nhau: Gánh rơm trông rõ nhỏ mà dỡ ra thì đầy lùm (Ng-hồng) 2. Lấy cơm, lấy xôi từ nồi ra: Dỡ xôi ra lá chuối đem về trại (Ng-hồng) 3. Lấy đi lần lần từng lớp, từng mảnh: Nó bắt dân dỡ nhà, bỏ ruộng (NgĐThi) 4. Bỏ dần xuống những hàng xếp trên xe, trên tàu: Thuê người dỡ những bao hàng xuống.