Định nghĩa

1. Động từ:
   • Chờn vờn, bay lượn nhẹ nhàng và không ổn định ở gần một vật gì đó: Hành động di chuyển qua lại, lên xuống một cách uyển chuyển, thường ở khoảng cách rất gần bề mặt của một vật thể khác.
   • (Nghĩa mở rộng) Tỏ ra thích thú, vui đùa hoặc tán tỉnh một cách nhẹ nhàng, không dứt khoát: Cách hành xử nhẹ nhàng, đùa cợt quanh một vấn đề hoặc một người nào đó.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Những cánh bướm vàng giờn quanh khóm hoa hồng. (Diễn tả cảnh bướm bay lượn nhẹ nhàng quanh những bông hoa.)
  • Chuồn chuồn giờn trên mặt hồ phẳng lặng. (Mô tả hình ảnh chuồn chuồn bay là là trên mặt nước.)
  • Anh ấy chỉ thích giờn với cô ấy chứ chưa muốn xác định mối quan hệ. (Ám chỉ việc tán tỉnh, đùa cợt nhẹ nhàng mà không nghiêm túc.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Giờn mặt nước": Cụm từ cổ điển, thường dùng trong văn chương để miêu tả cảnh côn trùng (như chuồn chuồn) bay lượn sát mặt nước.
  • Thơ xưa hay ví cảnh "chuồn chuồn giờn mặt nước".
• "Giờn hoa": Cách nói văn học, hình tượng hóa việc bướm ong vờn quanh bông hoa.
  • Cảnh ong bướm giờn hoa thật nên thơ.

Biến thể và từ liên quan

• Chờn vờn (động từ): Có nghĩa tương tự, chỉ sự bay lượn không ổn định, lúc gần lúc xa. Đây là từ phổ biến hơn trong khẩu ngữ hiện đại.
  • Bóng ma chờn vờn trong đêm.
• Vờn (động từ): Bay lượn quanh, thường với ý nghĩa tấn công hoặc đùa nghịch (vd: mèo vờn chuột).
• Lượn (động từ): Bay những đường cong mềm mại và nhịp nhàng.

Từ đồng nghĩa

• Bay lượn: Di chuyển trong không trung một cách uyển chuyển.
• Vũng (ít dùng): Quanh quẩn, lảng vảng ở một nơi.
• Tán tỉnh (nghĩa mở rộng): Tỏ ý quan tâm, làm cho người khác vui lòng để tạo thiện cảm.

Các cụm từ liên quan

• Giờn giỡn (từ ghép): Nhấn mạnh tính chất đùa cợt, không nghiêm túc trong hành động hoặc lời nói.
  • Đừng có giờn giỡn với lửa, nguy hiểm đấy.
• Nói giờn (khẩu ngữ): Nói đùa, nói chơi.
  • Tôi nói giờn thôi, đừng để bụng nhé.

Lưu ý sử dụng

• Từ "giờn" ngày nay ít được dùng trong văn nói hàng ngày. Nó mang sắc thái văn chương, cổ điển hoặc được dùng trong một số vùng phương ngữ.
• Trong ngữ cảnh hiện đại, để diễn đạt ý "bay lượn nhẹ nhàng", người ta thường dùng "chờn vờn", "lượn" hoặc "bay là là" hơn.
• Khi dùng với nghĩa mở rộng (đùa cợt, tán tỉnh), nó thường xuất hiện trong các cụm từ như "giờn giỡn" hoặc "nói giờn".

1. đgt Chờn vờn trước vật gì: Chuồn chuồn giờn mặt nước; Bướm giờn hoa.