gông
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
Danh từ:
- Đồ dùng bằng gỗ hoặc tre, hình khung, dùng để đeo vào cổ tội nhân thời xưa như một hình phạt: "gông" là một công cụ tra tấn và trừng phạt trong thời phong kiến, nhằm hạn chế cử động và làm nhục phạm nhân.
- Hình ảnh tượng trưng cho cảnh tù tội, khổ sai dưới chế độ cũ: "gông" thường được dùng trong văn chương để ám chỉ sự áp bức, mất tự do.
Động từ:
- Hành động đóng cái gông vào cổ tội nhân: "gông" chỉ việc thi hành hình phạt này.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Dưới thời phong kiến, tội nhân thường bị đeo gông.
- Câu chuyện miêu tả cảnh người tù mang gông nặng trĩu.
- "Gông đóng chóng mang" là câu thành ngữ nói về cảnh khốn khổ của tù nhân.
Động từ:
- Quan lại ra lệnh gông tên trộm lại giữa chợ.
- Những kẻ phản loạn bị bắt và bị gông cổ.
Các cách sử dụng nâng cao
- Nghĩa bóng, biểu tượng: Từ "gông" thường được dùng trong văn học, báo chí để ví von về những áp lực, sự ràng buộc tinh thần hoặc thể chế hà khắc.
- Anh ấy cảm thấy công việc hiện tại như một cái gông vô hình.
- Những hủ tục ấy là cái gông kìm hãm sự phát triển của xã hội.
Biến thể và từ liên quan
- Gông cùm (cụm danh từ): Chỉ chung các công cụ tra tấn, trói buộc tù nhân thời xưa, thường đi đôi với nhau để nhấn mạnh sự hà khắc.
- Chế độ ấy nổi tiếng với cảnh gông cùm và lao tù.
Từ đồng nghĩa
- Cùm (danh từ): Dụng cụ bằng sắt hoặc gỗ dùng để khoá chân tội nhân.
- Xích (danh từ): Dây kim loại dùng để trói buộc.
- Gông cổ (cụm danh từ): Cách gọi nhấn mạnh vào vị trí đeo gông.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- Gông đóng chóng mang: Thành ngữ mô tả thân phận khốn khổ của tù nhân, phải vừa mang gông vừa bị xích lại.
- Mang gông vào cổ: Cụm từ chỉ việc tự chuốc lấy sự trừng phạt, khổ sở cho bản thân.
- Anh ta đã tự mang gông vào cổ vì những quyết định sai lầm.
- l.d. Đồ bằng gỗ hoặc bằng tre dùng để đeo vào cổ một tội nhân (cũ). Gông đóng chóng mang (tng). Cảnh tù tội khổ sở dưới thời phong kiến. 2.đg. Đóng gông vào cổ tội nhân.