Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Bộ phận cứng, dài, tạo khung hoặc có thể xoay, mở ra, gập vào của một số đồ vật: Chỉ phần khung hoặc cấu trúc chính, thường làm bằng kim loại hoặc vật liệu cứng, giúp định hình hoặc hỗ trợ chức năng của vật dụng.
   • Phần khung của phương tiện di chuyển (như xe đạp, xe máy): Chỉ toàn bộ kết cấu khung chính, nơi gắn các bộ phận khác như bánh xe, yên xe.
   • Chân hoặc càng của một số loài giáp xác (như cua, tôm): Dùng để chỉ các chi cứng, dùng để di chuyển hoặc bám.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Chiếc ô này bị gãy gọng nên không mở lên được. (Phần khung cứng của chiếc ô bị hỏng.)
  • Anh ấy vừa sơn lại gọng xe đạp màu mới. (Anh ấy sơn lại phần khung chính của chiếc xe đạp.)
  • Con cua bò nhanh nhờ những cái gọng khỏe. (Con cua di chuyển nhờ những cái càng/chân cứng cáp.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Gọng vó": Chỉ bộ khung bằng tre, gỗ của chiếc vó (dụng cụ đánh bắt cá hình vuông), có thể kéo lên hạ xuống.

  • Ngư dân giương gọng vó lên để bắt cá.

• "Chưa nóng nước đã đỏ gọng" (thành ngữ): Ám chỉ người vội vàng, hấp tấp, chưa hiểu rõ vấn đề đã tỏ ra gay gắt hoặc hành động.

  • Anh ta phản đối ngay, đúng là kiểu "chưa nóng nước đã đỏ gọng".

Biến thể và từ liên quan

• Gọng kính (danh từ): Phần khung bằng nhựa hoặc kim loại để đỡ mắt kính.

  • Cô ấy chọn chiếc gọng kính màu đen rất thanh lịch.

• Khung gọng (cụm danh từ): Cấu trúc khung nói chung, thường dùng trong kỹ thuật.

  • Công trình được xây dựng dựa trên một khung gọng thép vững chắc.

Từ đồng nghĩa

• Khung (danh từ): Phần cấu trúc chính, nâng đỡ.
• Càng (danh từ): Bộ phận hình chạc, dùng để kẹp, gắp (như càng cua) hoặc chỉ phần trước của xe (như càng xe).
• Chân (danh từ): Bộ phận nâng đỡ, chỉ chi dưới của động vật hoặc đồ vật.

Thành ngữ liên quan

• "Chưa nóng nước đã đỏ gọng": Như đã giải thích ở trên, chỉ thái độ nóng nảy, vội vã.

1. dt. 1. Bộ phận của một số đồ vật, cứng và dài, có thể giương lên cụp xuống: Gọng vó Gọng ô. 2. Càng xe. 3. Chân, càng cua, tôm: chưa nóng nước đã đỏ gọng (tng.).