Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Bị biến chất, có mùi vị chua hoặc ôi thiu do để lâu hoặc hư hỏng: Dùng để miêu tả thức ăn, đồ uống không còn tươi ngon, đã bắt đầu hoặc đã bị hỏng.
   • Kém may mắn, xấu số, thua thiệt: Dùng để nói về số phận, vận mệnh không tốt, gặp nhiều điều không như ý.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa 1 (Thức ăn hư hỏng):
  • Mùi cơm hẩm bốc lên khi mở nồi. (Mùi cơm đã ôi bốc lên khi mở nồi.)
  • Gạo để trong kho ẩm lâu ngày đã bị hẩm. (Gạo để trong kho ẩm lâu ngày đã bị biến chất.)
• Nghĩa 2 (Số phận kém may mắn):
  • Cuộc đời hẩm duyên ôi, chẳng được bao lần vui. (Cuộc đời xấu số duyên phận hẩm hiu, chẳng được bao lần vui.)
  • Số hẩm nên làm ăn mãi vẫn không khá lên được. (Số phận kém may mắn nên làm ăn mãi vẫn không khá lên được.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Hẩm duyên": Duyên phận hẩm hiu, không tốt, thường dùng trong văn chương, ca dao để nói về số phận bất hạnh trong tình duyên.
  • Thân em hẩm duyên, phận bạc, chẳng được sum vầy.
• "Hẩm số": Số phận kém may mắn, vận xấu.
  • Ông ta than thở rằng mình hẩm số nên mới gặp cảnh này.

Biến thể và từ liên quan

• Hẩm hiu (tính từ): Hiu quạnh, cô đơn và đáng thương, thường đi kèm với "duyên phận" hoặc "số phận".
  • Số phận hẩm hiu, một thân một bóng.
• Ôi hẩm (tính từ): Ôi thiu, đã hỏng hoàn toàn (nhấn mạnh hơn "hẩm").
  • Thức ăn ôi hẩm phải đổ đi.

Từ đồng nghĩa

• Nghĩa 1: Ôi, thiu, chua, biến chất.
• Nghĩa 2: Bạc phận, hẩm hiu, xấu số, vận đen, long đong.

Từ trái nghĩa

• Nghĩa 1: Tươi, ngon, mới, thơm.
• Nghĩa 2: May mắn, sáng sủa, tốt số, hạnh phúc.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Phận hẩm duyên ôi": Thành ngữ chỉ số phận hẩm hiu, duyên phận lận đận, không được trọn vẹn.
  • Câu chuyện của bà là một minh chứng cho "phận hẩm duyên ôi".
• "Hẩm duyên, xấu số": Cụm từ thường gặp trong ca dao, chỉ thân phận bất hạnh, vừa kém duyên vừa gặp vận xấu.
  • "Hẩm duyên, xấu số, em còn đứng không" (ca dao).

1. tt 1. Nói thức ăn đã biến chất vì hư hỏng: Gạo hẩm; Cơm hẩm 2. Nói số phận thua kém: Phận hẩm duyên ôi (tng); Hẩm duyên, xấu số, em còn đứng không (cd).