keystone

/'ki:stoun/

Thân thiện

The mason carefully places the keystone into the top of the stone archway.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Đá đỉnh vòm, chốt đỉnh vòm: Trong kiến trúc, "keystone" là viên đá hình nêm được đặt ở vị trí cao nhất, trung tâm của một vòm cửa hoặc mái vòm. Nó có chức năng quan trọng là khóa chặt các viên đá khác của vòm lại với nhau, giữ cho toàn bộ cấu trúc được vững chắc.
   • Nguyên tắc cơ bản, yếu tố chủ chốt, yếu tố quyết định: (Nghĩa bóng) "Keystone" dùng để chỉ một phần tử trung tâm và thiết yếu nhất, nếu thiếu nó thì toàn bộ hệ thống, kế hoạch, học thuyết hoặc tổ chức sẽ sụp đổ hoặc không thể hoạt động.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (Kiến trúc):

  • The ancient Romans perfected the use of the keystone in their arches and aqueducts. (Người La Mã cổ đại đã hoàn thiện việc sử dụng đá đỉnh vòm trong các vòm cửa và cống dẫn nước của họ.)
  • The keystone locks all the other stones in the arch into place. (Viên đá đỉnh vòm khóa chặt tất cả các viên đá khác trong vòm vào đúng vị trí.)

• Danh từ (Nghĩa bóng):

  • Trust is the keystone of any strong relationship. (Sự tin tưởng là yếu tố chủ chốt của bất kỳ mối quan hệ bền vững nào.)
  • This new policy is the keystone of the government's economic plan. (Chính sách mới này là nguyên tắc cơ bản trong kế hoạch kinh tế của chính phủ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Keystone species": Trong sinh thái học, chỉ một loài sinh vật có vai trò then chốt đối với cấu trúc và chức năng của cả một hệ sinh thái. Sự biến mất của nó sẽ gây ra hiệu ứng dây chuyền lớn.

  • The sea otter is a keystone species in the kelp forest ecosystem. (Rái cá biển là một loài chủ chốt trong hệ sinh thái rừng tảo bẹ.)

• "Keystone habit": Trong tâm lý học và phát triển bản thân, chỉ một thói quen tích cực có khả năng kích hoạt và hỗ trợ sự thay đổi của nhiều thói quen khác trong cuộc sống.

  • For many people, regular exercise becomes a keystone habit that leads to better eating and sleeping patterns. (Đối với nhiều người, tập thể dục thường xuyên trở thành một thói quen then chốt dẫn đến các kiểu ăn uống và ngủ nghỉ tốt hơn.)

Biến thể và từ gần giống

• Cornerstone (n): Viên đá góc, nền tảng. Thường dùng với nghĩa bóng tương tự "keystone" (yếu tố nền tảng, cơ bản), nhưng trong kiến trúc thì nó là viên đá đặt ở góc tường.
• Linchpin (n): Chốt trục xe (nghĩa đen); nhân vật hoặc yếu tố then chốt, không thể thiếu (nghĩa bóng). Gần nghĩa với "keystone" ở nghĩa bóng.
• Foundation (n): Nền móng, nền tảng.

Từ đồng nghĩa

• Nghĩa bóng: Linchpin, cornerstone, foundation, core, centerpiece, mainstay, pillar, essential element.
• Nghĩa kiến trúc: (Không có từ đồng nghĩa phổ biến trực tiếp, mô tả là "central wedge-shaped stone at the top of an arch").

Thành ngữ liên quan

• "The keystone of the arch": Thường được dùng như một phép ẩn dụ để nhấn mạnh tầm quan trọng trung tâm và không thể thay thế của một thứ gì đó.
  • Education is often described as the keystone of the arch of a prosperous society. (Giáo dục thường được mô tả là viên đá đỉnh vòm của một xã hội thịnh vượng.)

Học thuật

danh từ

1. (kiến trúc) đá đỉnh vòm
2. (nghĩa bóng) nguyên tắc cơ bản; yếu tố chủ chốt, yếu tố quyết định (trong một kế hoạch, một chính sách...)

Từ đồng nghĩa

• key
• headstone
• anchor
• mainstay
• backbone
• linchpin