khêu
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Động từ:
- Dùng vật nhọn, nhỏ để lấy hoặc đẩy một vật ra khỏi vị trí bị kẹt, giữ chặt: Hành động dùng đầu nhọn của một vật (như que, tăm, đinh) để gẩy, nhấc hoặc lấy một vật khác ra.
- Gợi lên, làm sống dậy một cảm xúc, ký ức hoặc trạng thái tinh thần đang bị lãng quên hoặc lắng xuống: Hành động khiến cho một điều gì đó thuộc về tâm tư, tình cảm trỗi dậy trở lại.
Ví dụ sử dụng
Động từ (Nghĩa vật lý):
- Cô ấy dùng tăm để khêu hạt mít còn dính trong kẽ răng.
- Anh thợ khêu viên đạn cũ nằm sâu trong thân cây bằng một cái dùi nhỏ.
Động từ (Nghĩa tinh thần):
- Câu chuyện cũ ấy chỉ khêu thêm nỗi buồn trong lòng anh ta.
- Đừng khêu lại chuyện ngày xưa, hãy để nó qua đi.
Các cách sử dụng nâng cao
"khêu gợi": thường dùng để chỉ việc gợi lên một cách tinh tế, có chủ ý (thường là cảm xúc, sự tò mò, ham muốn).
- Bài thơ với ngôn từ đẹp đã khêu gợi trong tôi nhiều liên tưởng sâu sắc.
"khêu đèn": (cách dùng cổ) chỉ hành động dùng vật nhọn để nâng bấc đèn dầu cho sáng hơn.
- Bà nội thường khêu đèn dầu mỗi khi trời tối.
Biến thể và từ gần giống
Khều (động từ): có nghĩa tương tự "khêu" (dùng vật dài để lấy vật gì ở xa hoặc ở sâu), thường dùng trong khẩu ngữ.
- Nó khều cái remote TV ở phía bên kia ghế sofa.
Khêu khích (động từ): chọc tức, khiêu khích nhằm gây ra phản ứng.
- Lời nói của hắn chỉ nhằm khêu khích đối thủ nổi nóng.
Từ đồng nghĩa
- Nghĩa vật lý: Gẩy, ngoáy, lấy ra, trích.
- Nghĩa tinh thần: Gợi, khơi, khơi gợi, đánh thức, chạm đến.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
Khêu ra: lấy ra, gỡ ra bằng vật nhọn.
- Cậu bé dùng que khêu ra con ốc nhỏ bám trong kẽ đá.
Khêu lên: làm cho bùng lên, trỗi dậy (thường dùng cho cảm xúc).
- Bản nhạc cũ khêu lên trong tôi một nỗi nhớ da diết.
Thành ngữ liên quan
- Khêu ngòi: (nghĩa bóng) châm ngòi, là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến một sự việc (thường là tiêu cực) xảy ra.
- Câu nói vô tình của anh ấy đã khêu ngòi cho một cuộc tranh cãi lớn.
- đgt. 1. Dùng vật nhọn làm cho ra khỏi chỗ bị giữ chặt: khêu ốc khêu ngọn đèn lên. 2. Gợi lại, làm trỗi dậy yếu tố tinh thần đang chìm lắng dần: khêu nỗi nhớ khêu oán hờn làm gì nữạ