Định nghĩa

1. Phó từ:

   • Còn lại, sót lại: Dùng để chỉ một phần nào đó vẫn còn tồn tại sau khi phần lớn đã bị dùng hết, mất đi hoặc biến mất.

2. Tính từ:

   • Nói về xương bị trật ra khỏi khớp hoặc xương gãy liền lại không đúng vị trí: Dùng để mô tả tình trạng chấn thương xương khớp nghiêm trọng.

Ví dụ sử dụng

• Phó từ:

  • Nhà cửa bị cuốn trôi, không lọi thứ gì. (Nhà cửa bị cuốn trôi, không còn sót lại thứ gì.)
  • Tiêu hết cả không lọi đồng nào. (Tiêu hết cả, không còn lại đồng nào.)

• Tính từ:

  • Ngã lọi xương. (Ngã làm trật/ gãy xương.)
  • Tay nó bị lọi khớp vai. (Tay nó bị trật khớp vai.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Không lọi": Không còn chút nào, hoàn toàn không còn.

  • Sau trận lũ, ruộng vườn không lọi một cây lúa nào. (Sau trận lũ, ruộng vườn không còn sót một cây lúa nào.)

• "Lọi hết": (Cách dùng tương tự "không lọi") Còn lại hết, nhưng thường dùng trong câu phủ định để nhấn mạnh sự mất mát hoàn toàn.

  • Cháy nhà, của cải lọi hết. (Cháy nhà, của cải không còn gì.)

Biến thể và từ gần giống

• Lọ (động từ): Làm cho rơi vào, mắc vào. (Lưu ý: Đây là một từ hoàn toàn khác, chỉ có âm đọc gần giống).
• Sót lại (phó từ/cụm động từ): Còn lại một ít sau phần lớn đã mất. Gần nghĩa với "lọi" khi dùng làm phó từ.
• Trật khớp (cụm động từ/tính từ): Tình trạng xương bị lệch ra khỏi khớp. Gần nghĩa với "lọi" khi dùng làm tính từ.

Từ đồng nghĩa

• Còn lại (phó từ): Vẫn còn tồn tại.
• Sót lại (phó từ): Còn lại một cách ít ỏi.
• Trật khớp (tính từ/cụm động từ): Bị lệch khỏi khớp xương.

Lưu ý sử dụng

• Từ "lọi" ngày nay ít được dùng phổ biến trong văn nói hàng ngày, thường xuất hiện nhiều hơn trong văn chương hoặc một số phương ngữ.
• Khi dùng với nghĩa phó từ ("còn lại"), "lọi" thường đi kèm với từ phủ định "không" để tạo thành cụm "không lọi" (không còn chút nào).
• Khi dùng với nghĩa tính từ (về xương khớp), đây là một từ chuyên biệt, thường dùng trong ngữ cảnh mô tả chấn thương.

1. ph. Còn lại, sót lại: Tiêu hết cả không lọi đồng nào.
2. t. Nói xương trật ra ngoài khớp hoặc xương gãy mà liền lại không đúng hình: Ngã lọi xương.