Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Dịu đi, bớt đi, lắng xuống: Dùng để miêu tả trạng thái cảm xúc mạnh mẽ (như giận dữ, đau buồn, thương nhớ) trở nên nhẹ hơn, không còn dữ dội như lúc đầu.
   • Nguội đi, hạ nhiệt: (Nghĩa ít phổ biến hơn) Có thể dùng để chỉ nhiệt độ hoặc sự nóng nực giảm bớt.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Cơn giận của anh ấy đã nguôi sau khi nghe lời giải thích. (Sự tức giận của anh ấy đã dịu đi sau khi nghe lời giải thích.)
  • Nỗi nhớ quê hương không bao giờ nguôi trong lòng người xa xứ. (Nỗi nhớ quê hương không bao giờ nguôi ngoai trong lòng người sống xa quê.)
  • Sau nhiều năm, nỗi đau mất mát mới dần nguôi. (Sau nhiều năm, nỗi đau mất mát mới dần lắng xuống.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "nguôi ngoai" (từ láy): Thường dùng để nhấn mạnh trạng thái đã dịu hẳn đi, đã nguôi hẳn.
  • Chờ cho cơn thịnh nộ nguôi ngoai rồi hãy nói chuyện. (Chờ cho cơn thịnh nộ lắng xuống hẳn rồi hãy nói chuyện.)
• "nguôi nguôi" (từ láy, ý giảm): Chỉ sự dịu đi một chút, chưa hoàn toàn.
  • Nỗi buồn chỉ mới nguôi nguôi, chưa thể quên được. (Nỗi buồn chỉ mới dịu đi một chút, chưa thể quên được.)

Biến thể và từ gần giống

• Nguội (tính từ): Lạnh đi, mất hơi nóng (thường dùng cho vật thể). Ví dụ: .
• Nguôi ngoai (tính từ): Như đã giải thích ở trên, trạng thái đã dịu hẳn.
• Nguôi nguội (tính từ): Ít dùng, có thể hiểu là vừa dịu đi (cảm xúc) vừa nguội đi (nhiệt độ).

Từ đồng nghĩa

• Dịu đi: Trở nên nhẹ nhàng, êm ái hơn.
• Lắng xuống: Trở nên yên tĩnh, bình lặng hơn (thường cho cảm xúc).
• Nguội lạnh: (Nhấn mạnh sự mất đi sức nóng của cảm xúc).

Từ trái nghĩa

• Bùng lên: Bỗng nhiên trở nên mạnh mẽ, dữ dội (thường cho cảm xúc).
• Sôi sục: Đang ở trạng thái rất mạnh, không kiềm chế được.
• Nóng nảy: Tính khí dễ nổi giận.

Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan

• Nguôi giận: Hết giận, cơn giận đã dịu đi.
  • Anh ấy cần thời gian để nguôi giận. (Anh ấy cần thời gian để cơn giận dịu đi.)
• Lòng chưa nguôi: Tâm trạng vẫn còn day dứt, chưa thể yên.
  • Lòng thương nhớ người đã khuất chưa thể nguôi. (Tình thương và nỗi nhớ người đã mất chưa thể nào nguôi ngoai.)

1. t. Nói tình cảm dịu đi: Nguôi giận; Tấm lòng thương nhớ biết là có nguôi (K).