Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Một loại giường cổ truyền, thấp, không có chân riêng, thường được chạm trổ tinh xảo: "Sập" là một đồ dùng trong nhà, thường làm bằng gỗ quý, có diềm bao quanh và mặt phẳng để nằm hoặc tiếp khách.

2. Động từ:

   • Đổ xuống, sụp xuống một cách mạnh mẽ và đột ngột: Chỉ sự sụp đổ, đổ vỡ của một công trình, kết cấu.
   • Đóng mạnh, đập mạnh (thường là cửa): Chỉ hành động đóng cửa một cách dứt khoát, tạo ra tiếng động lớn.

3. Trạng từ:

   • Một cách mạnh mẽ và đột ngột (dùng để bổ nghĩa cho động từ "đóng"): Miêu tả cách thức đóng cửa.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Ông cụ nằm nghỉ trên chiếc sập gụ cổ.
  • Căn phòng khách trang trí một bộ trường kỷ và một cái sập.

• Động từ (nghĩa đổ sụp):

  • Sau trận mưa lớn, mái hiên nhà hàng xóm sập xuống.
  • Một phần tường thành cổ đã sập do động đất.

• Động từ (nghĩa đóng mạnh):

  • Cậu bé tức giận sập cửa phòng lại.
  • Gió thổi mạnh khiến cánh cửa sổ sập vào khung.

• Trạng từ:

  • Anh ta bước ra ngoài và đóng cửa sập lại.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Sập tiệm": (thành ngữ, dùng trong kinh doanh) Chỉ việc một cửa hàng, công ty phá sản, đóng cửa hoàn toàn.

  • Công ty đó kinh doanh thua lỗ nên đã sập tiệm.

• "Sập bẫy": Rơi vào bẫy, bị mắc lừa hoặc bị bắt.

  • Con chuột đã sập bẫy do người đặt trong bếp.

• "Sập nguồn": (dùng trong kỹ thuật) Chỉ việc nguồn điện bị ngắt đột ngột, hệ thống ngừng hoạt động.

  • Cơn bão làm sập lưới điện cả khu vực.

Biến thể và từ gần giống

• Sụp (động từ): Có nghĩa gần giống với "sập" (nghĩa đổ xuống) nhưng thường chỉ sự đổ, lún xuống từ từ hoặc mang tính ẩn dụ (ví dụ: sụp đổ niềm tin).
• Sầm sập (từ láy, trạng từ): Diễn tả âm thanh liên tục, dồn dập, thường dùng cho mưa lớn.
  • Trời đổ mưa sầm sập.

Từ đồng nghĩa

• Đổ (động từ): Đổ xuống, gục xuống.
• Sụp (động từ): Đổ, lún xuống.
• Đóng sầm (cụm động từ): Đóng mạnh (cửa).

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Sập xuống: Đổ ụp xuống.
  • Cây cột bị mối mọt, sập xuống trong đêm.
• Sập cửa: Đóng cửa mạnh.
  • Không cần nói thêm lời nào, anh ấy sập cửa bước đi.

Thành ngữ liên quan

• Sập tiệm sập quán: Nhấn mạnh việc kinh doanh thất bát, phải đóng cửa.
• Sập hầm sập hố: Chỉ tình trạng nguy hiểm, sụp lở ở nhiều nơi (thường dùng trong bối cảnh thiên tai hoặc công trình kém chất lượng).

1. 1 dt Thứ giường không có chân riêng, nhưng các mặt chung quanh đều có diềm thường được chạm trổ: Gieo mình xuống sập còn lo nỗi gì (Hát xẩm); Cái sập đá hoa bỏ vắng chẳng ai ngồi (cd).
2. 2 đgt 1. Đổ mạnh xuống: Hầm sập hết (NgKhải) 2. Đóng mạnh: Có gió to, cửa sập.
3. trgt Nói đóng mạnh cửa: Nó ra đóng cửa.