sắc

Thân thiện

Mẹ đang sắc thuốc bắc trong ấm đất trên bếp lửa nhỏ.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Màu: Chỉ màu sắc của sự vật.
   • Nước da, vẻ mặt: Chỉ tình trạng sức khỏe thể hiện qua da mặt.
   • Vẻ đẹp: Chỉ nhan sắc, vẻ đẹp bên ngoài, thường dùng cho phụ nữ.
   • Dấu thanh: Một trong sáu dấu thanh của tiếng Việt, có hình dạng ('), đặt trên nguyên âm.

2. Động từ:

   • Đun, nấu (thuốc): Hành động đun sôi thuốc Bắc hoặc thuốc Nam để chiết lấy nước cốt.

3. Tính từ:

   • Sắc bén, sắc nhọn: Có cạnh mỏng, bén, dễ dàng cắt hoặc xuyên qua.
   • Tinh nhanh, sắc sảo: Chỉ sự nhạy bén, tinh tường trong nhận thức, phán đoán hoặc kỹ năng.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Bức tranh có nhiều sắc màu rực rỡ. (Bức tranh có nhiều màu sắc rực rỡ.)
  • Sắc mặt anh ấy tươi tỉnh hẳn sau kỳ nghỉ. (Nước da mặt anh ấy tươi tỉnh hẳn sau kỳ nghỉ.)
  • Tài sắc vẹn toàn. (Vừa có tài năng vừa có nhan sắc.)
  • Chữ "má" có dấu sắc trên chữ a. (Chữ "má" có dấu sắc trên chữ a.)

• Động từ:

  • Bà tôi thường sắc thuốc trong ấm đất. (Bà tôi thường đun thuốc trong ấm đất.)

• Tính từ:

  • Con dao này rất sắc, cắt gì cũng dễ. (Con dao này rất bén, cắt gì cũng dễ.)
  • Cô ấy có con mắt nhìn người rất sắc. (Cô ấy có con mắt nhìn người rất tinh tường.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Sắc sảo": Thông minh, nhanh trí và tỏ ra hiểu biết.
  • Cô bé có cách ứng xử rất sắc sảo so với tuổi.
• "Sắc nét": Rõ ràng, rành mạch, có đường nét hoặc chi tiết rõ.
  • Bức ảnh chụp rất sắc nét.
• "Sắc thái": Sự biểu hiện tinh tế, nhẹ nhàng khác biệt về ý nghĩa, cảm xúc hoặc màu sắc.
  • Câu nói ấy mang nhiều sắc thái mỉa mai.

Biến thể và từ gần giống

• Sắc sảo (tính từ): Thông minh, nhạy bén.
• Sắc nét (tính từ): Rõ ràng, chi tiết.
• Sắc thái (danh từ): Nét đặc trưng tinh tế, ý vị.
• Sắc dục (danh từ): Ham muốn về nhục dục, tình dục (thường dùng trong văn chương, Phật giáo).
• Sắc phong (danh từ): Văn bản, mệnh lệnh của vua ban (nghĩa cổ).

Từ đồng nghĩa

• Màu (danh từ): Màu sắc.
• Bén (tính từ): Sắc, dễ cắt.
• Tinh (tính từ): Tinh anh, sắc sảo.
• Nhan sắc (danh từ): Vẻ đẹp.

Từ trái nghĩa

• Cùn (tính từ): Không sắc bén.
• Đục (tính từ): Không trong sáng, không tinh tường (về mặt nhận thức).
• Vô sắc (tính từ): Không màu, không có nhan sắc (trong một số ngữ cảnh triết học, tôn giáo).

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Sắc sắc không không: Thành ngữ gốc Hán Việt, ý nói mọi sự vật, hiện tượng (sắc) đều là hư ảo, không có thực thể vĩnh cửu (không), theo quan niệm Phật giáo.
• Một vốn bốn lời, một sắc mười thuê: Tục ngữ, ý nói lợi nhuận, lợi ích thu về rất lớn so với vốn bỏ ra ban đầu.
• Tài sắc vẹn toàn: Vừa có tài năng vừa có nhan sắc.

Học thuật

1. d. 1. Màu : Sắc đỏ. 2. Nước da : ốm mãi, sắc mặt mỗi ngày một kém. 3. Nh. Sắc đẹp : Tài này sắc ấy nghìn vàng chưa cân (K).
2. d. Dấu thanh từ phải xiên sang trái, ở trên một nguyên âm (').
3. - đg. Đun thuốc Bắc hay thuốc Nam cho thực nhừ để lấy cho hết nước cốt : Sắc mỗi thang lấy ba nước.
4. - 1. t. Có cạnh mỏng và cắt được dễ dàng : Dao sắc. Mắt sắc. Nói con mắt nhanh và tinh. 2. t, ph. Tinh nhanh và giỏi : Sắc nước cờ ; Nhận định sắc.