Định nghĩa

1. Đại từ:

   • Ngôi thứ nhất, số ít: Dùng để chỉ bản thân người nói, tương đương với "tôi", "mình". Thường dùng trong văn thơ, hoặc khi nói một cách tự nhiên, thân mật.
   • Ngôi thứ nhất, số nhiều: Dùng để chỉ một nhóm bao gồm cả người nói, tương đương với "chúng ta".
   • Ngôi thứ nhất, mang sắc thái: Dùng để xưng hô với người dưới hoặc thể hiện thái độ kiêu căng, tự xưng (cách dùng cổ).

2. Tính từ:

   • Thuộc về mình, của mình: Chỉ sự sở hữu, liên quan đến bản thân hoặc nhóm của mình.
   • Ấy, đó: Dùng để chỉ người/vật đã được nhắc đến trước đó, thường đi kèm với danh từ chỉ người.

Ví dụ sử dụng

• Đại từ (số ít):

  • Ta về ta tắm ao ta. (Ta về ta tắm ao ta.)
  • Ta sẽ cố gắng hơn nữa. (Ta sẽ cố gắng hơn nữa.)

• Đại từ (số nhiều):

  • Bọn ta cùng đi. (Bọn ta cùng đi.)
  • Ta hãy cùng nhau xây dựng đất nước. (Ta hãy cùng nhau xây dựng đất nước.)

• Tính từ (thuộc về mình):

  • Nước ta giàu đẹp. (Nước ta giàu đẹp.)
  • Đây là nhà ta. (Đây là nhà ta.)

• Tính từ (ấy, đó):

  • Anh ta là một bác sĩ giỏi. (Anh ta là một bác sĩ giỏi.)
  • Chiếc xe ta vừa mua chạy rất êm. (Chiếc xe ta vừa mua chạy rất êm.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ta với ta": Cụm từ diễn tả sự cô đơn, chỉ có một mình, hoặc sự thấu hiểu, đồng điệu giữa hai người.

  • Bạn bè đi xa cả, giờ chỉ còn ta với ta. (Bạn bè đi xa cả, giờ chỉ còn ta với ta.)

• "Ta đây": Cách nói nhấn mạnh bản thân, thường dùng khi đáp lại lời gọi hoặc để khẳng định mình.

  • Ai gọi tôi? – Ta đây! (Ai gọi tôi? – Ta đây!)

Biến thể và từ gần giống

• Tao (đại từ): Đại từ ngôi thứ nhất số ít, dùng trong hoàn cảnh rất thân mật, suồng sã hoặc khi tranh cãi, thiếu tôn trọng.
• Tớ (đại từ): Đại từ ngôi thứ nhất số ít, dùng trong giao tiếp thân mật, bình đẳng giữa bạn bè.
• Chúng ta (đại từ): Đại từ ngôi thứ nhất số nhiều, bao gồm cả người nói và người nghe, mang tính chất trang trọng, phổ biến hơn.

Từ đồng nghĩa

• Tôi, mình (đại từ số ít): Các từ xưng hô ngôi thứ nhất số ít phổ biến.
• Chúng ta (đại từ số nhiều): Từ đồng nghĩa chính xác khi "ta" dùng với nghĩa số nhiều.

Thành ngữ liên quan

• "Ta về ta tắm ao ta / Dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn": Thành ngữ ca ngợi tình yêu quê hương, nơi chốn thân thuộc của mình, dù có thế nào cũng vẫn là tốt nhất.
• "Ông nói gà, bà nói vịt" / "Ông nói trăng, bà nói cuội": (Có thể liên tưởng đến cách dùng "ông ta", "bà ta" để chỉ những người không hiểu ý nhau.)

1. I. 1. Đại từ ngôi thứ nhất, số ít, nghĩa như mình : Được lòng ta xót xa lòng người. 2. Đại từ ngôi thứ nhất, số nhiều, nghĩa như chúng ta : Bọn ta cùng đi. 3. Đại từ ngôi thứ nhất, dùng để xưng với người dưới, hoặc có ý kiêu căng (cũ) : Ta truyền cho các ngươi... ; Ta đây chẳng phải kẻ hèn. II. t. 1. Thuộc về mình, của mình : Nước ta ; Quân ta ; Nhà ta. 2. ấy, đó, đã được nói đến : Anh ta ; Bà ta.