tẹo
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Một lượng rất nhỏ, một chút xíu: "tẹo" dùng để chỉ một số lượng, khối lượng hoặc khoảng thời gian rất nhỏ, không đáng kể.
- Phó từ (dùng trong khẩu ngữ):
- Một chút, một ít: "tẹo" thường đi kèm với từ chỉ số lượng (như "một") để bổ nghĩa cho động từ hoặc danh từ, nhấn mạnh sự ít ỏi.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Mẹ chỉ cho thêm một tẹo đường thôi. (Ý nói cho thêm một lượng đường rất nhỏ.)
- Chia cho mỗi người một tẹo bánh gọi là có. (Ý nói chia cho mỗi người một phần bánh rất nhỏ, tượng trưng.)
- Phó từ:
- Đợi tôi một tẹo nhé! (Ý nói đợi một khoảng thời gian rất ngắn.)
- Anh ấy cao hơn tôi một tẹo. (Ý nói cao hơn một chút, không đáng kể.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "một tẹo... thôi": Cụm từ nhấn mạnh ý "chỉ một lượng rất nhỏ", thường dùng để xin phép, đề nghị hoặc giảm nhẹ mức độ.
- Cho tôi mượn một tẹo tiền thôi, ngày mai tôi trả.
- "tí tẹo": Từ láy, cũng có nghĩa là rất ít, rất nhỏ, dùng để nhấn mạnh hơn.
- Còn tí tẹo cơm nữa, ăn nốt đi.
- Dùng trong câu so sánh để chỉ sự chênh lệch không lớn.
- Cái áo này đắt hơn cái kia có một tẹo.
Biến thể và từ gần giống
- Tí: (danh từ/phó từ) Cũng có nghĩa là một lượng nhỏ, tương tự "tẹo". "Tí" phổ biến hơn trong cả văn nói và văn viết.
- Uống tí nước đi.
- Chút: (danh từ) Một ít, một phần nhỏ. "Chút" trang trọng hơn "tẹo".
- Dành cho tôi chút thời gian.
- Xíu: (danh từ/phó từ) Cách nói thân mật, gần gũi, nghĩa tương tự "tẹo".
- Chờ anh một xíu.
Từ đồng nghĩa
- Chút xíu: Một lượng cực kỳ nhỏ.
- Một ít: Một số lượng không nhiều.
- Một chút: (Như trên).
Lưu ý sử dụng
- "Tẹo" chủ yếu được sử dụng trong khẩu ngữ (ngôn ngữ nói), mang tính chất thân mật, suồng sã. Trong văn viết trang trọng, nên dùng các từ như "chút", "ít".
- Thường đi với từ "một" thành cụm "một tẹo". Có thể lược bỏ "một" trong một số ngữ cảnh rất thân mật (ví dụ: "Đợi tẹo!"), nhưng cách dùng với "một" là phổ biến hơn.
- "Tẹo" thường mang sắc thái giảm nhẹ, làm cho yêu cầu hoặc sự so sánh trở nên khiêm tốn, dễ chấp nhận hơn.
- dt., khng. Lượng quá nhỏ, quá ít, coi như không đáng kể: chia cho mỗi người một tẹo gọi là đợi cho một tẹo.