Định nghĩa

1. Động từ:
   • Lan truyền, phát tán ra xung quanh từ một điểm trung tâm: Chỉ hành động một thứ gì đó (như mùi hương, ánh sáng, hơi nóng, tin tức) từ một nguồn phát ra và lan rộng ra không gian xung quanh.
   • Phân tán, di chuyển về nhiều hướng khác nhau từ một điểm: Chỉ hành động của một nhóm người hoặc vật tách ra, đi về nhiều phía khác nhau.
   • Trùm lên, bao phủ một diện tích: Chỉ hành động của một vật (như tán cây, mái nhà) vươn rộng ra và che phủ phía dưới.

Ví dụ sử dụng

• Lan truyền, phát tán:
  • Mùi cà phê thơm tỏa ra từ quán nhỏ ven đường.
  • Ngọn đèn đường tỏa ra ánh sáng vàng dịu.
  • Tin chiến thắng tỏa đi khắp cả nước.
• Phân tán, di chuyển về nhiều hướng:
  • Học sinh tỏa về các ngả đường sau giờ tan học.
  • Đàn chim tỏa ra khắp bầu trời.
• Trùm lên, bao phủ:
  • Cây cổ thụ tỏa bóng mát rượi xuống sân trường.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tỏa sáng": Phát ra ánh sáng rực rỡ; (nghĩa bóng) thể hiện tài năng, vẻ đẹp nổi bật, thu hút mọi sự chú ý.
  • Ngôi sao tỏa sáng trên bầu trời đêm.
  • Cô ấy thực sự tỏa sáng trên sân khấu.
• "Tỏa hương": Lan tỏa mùi thơm.
  • Hoa nhài tỏa hương thoang thoảng trong đêm.
• "Tỏa nhiệt": Phát ra, lan tỏa hơi nóng.
  • Lò sưởi đang tỏa nhiệt ấm áp khắp phòng.

Biến thể và từ gần giàng

• Toả ra (cụm động từ): Nhấn mạnh hành động lan truyền, phát ra từ bên trong.
  • Lò lửa toả ra hơi nóng.
• Lan toả (động từ): Có nghĩa tương tự, nhấn mạnh sự lan rộng.
  • Tinh thần tương thân tương ái đang được lan toả mạnh mẽ.

Từ đồng nghĩa

• Lan truyền: Truyền đi, mở rộng ra (thường dùng cho tin tức, ảnh hưởng).
• Phát tán: Phân tán, rải ra nhiều nơi (thường dùng cho vật chất, mùi).
• Toả ra: Phát ra, bốc ra.
• Bao phủ: Che phủ, trùm lên trên một diện tích.

Từ trái nghĩa

• Tụ tập: Tập trung lại một chỗ.
• Thu hẹp: Co lại, nhỏ lại.
• Hấp thụ: Thu vào, hút vào (thay vì phát ra).

Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan

• Tỏa hương khoe sắc: (Thành ngữ) Chỉ vẻ đẹp rực rỡ, thu hút; thường dùng để miêu tả hoa hoặc người phụ nữ đẹp.
  • Vườn xuân trăm hoa đua nở, tỏa hương khoe sắc.
• Tỏa nhiệt, tỏa sáng: Cụm từ thường dùng trong vật lý và đời sống để chỉ sự phát ra năng lượng dưới dạng nhiệt hoặc ánh sáng.

1. toả đg. 1 (Từ một điểm) lan truyền ra khắp xung quanh. Hoa cau toả hương thơm ngát. Khói toả ngút trời. Đèn toả sáng. Hơi nóng toả ra khắp phòng. 2 (Từ một điểm) phân tán ra về các phía, các hướng khác nhau. Tan học, các em toả về các ngõ xóm. Tin vui toả đi khắp nơi (b.). 3 (kết hợp hạn chế). Buông trùm xuống trên một diện tích tương đối rộng. Cây đa toả bóng mát xuống đường làng.