Định nghĩa

1. Động từ:

   • Làm cho nghẹt, tắc lại bằng cách bóp hoặc ép chặt từ một phía: Hành động dùng lực để siết, đè, hoặc chèn ép khiến một vật gì đó bị tắc, không thông thoáng hoặc khiến một bộ phận cơ thể bị nghẹt.
   • (Khẩu ngữ) Cán, đè lên (thường dùng cho xe cộ): Hành động của phương tiện giao thông đè hoặc cán lên người hoặc vật.

2. Tính từ (thường dùng trong khẩu ngữ, chỉ trang phục):

   • Chật sát, ôm sát vào người: Mô tả kiểu quần áo có thiết kế bó, ôm chặt lấy cơ thể.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Kẻ cướp chẹt lấy cổ nạn nhân. (Hành động bóp chặt cổ.)
  • Xe đỗ chẹt ngay lối ra vào. (Hành động chặn, làm tắc lối đi.)
  • Chiếc xe tải đã chẹt phải một con chó. (Hành động cán, đè lên.)

• Tính từ:

  • Cô ấy thích mặc kiểu quần chẹt ống. (Mô tả kiểu quần ống bó sát.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "bóp chẹt": Ép buộc, siết chặt một cách quá đáng (thường trong kinh tế, chính trị).
  • Các chính sách mới bóp chẹt các doanh nghiệp nhỏ.
• "bắt chẹt": Lợi dụng thế mạnh hoặc tình thế để ép buộc, yêu sách người khác.
  • Anh ta luôn tìm cách bắt chẹt đối tác trong đàm phán.

Biến thể và từ gần giống

• Chẹt chẹt (từ láy, tính từ): Mô tả cảm giác hoặc trạng thái bị ép, bó quá chặt đến mức khó chịu.
  • Chiếc áo mặc chẹt chẹt, khó thở quá.
• Nghẹt (động từ/tính từ): Trạng thái bị tắc, không lưu thông được (khí, nước...). "Chẹt" thường là nguyên nhân dẫn đến "nghẹt".
• Bó (động từ): Buộc, siết chặt lại. Có thể dùng thay thế trong ngữ cảnh trang phục (quần bó).

Từ đồng nghĩa

• Động từ (nghĩa 1): Bóp, siết, ép, chèn, lấn.
• Động từ (nghĩa 2 - khẩu ngữ): Cán, đè, nghiến.
• Tính từ: Bó, sát, ôm.

Các cụm từ liên quan

• Chẹt cổ: Bóp hoặc siết chặt cổ ai đó.
• Chẹt họng (khẩu ngữ): (Nghĩa đen) Hành động chẹt cổ. (Nghĩa bóng) Làm cho ai đó không thể phản đối, lên tiếng hoặc gây khó khăn về tài chính.
  • Lãi suất cao chẹt họng các hộ kinh doanh.
• Chẹt còi (khẩu ngữ): Bấm còi xe liên tục, kéo dài (hành động này như "chẹt" vào không khí bằng âm thanh).
  • Xe phía sau chẹt còi inh ỏi đòi vượt.

Thành ngữ, cách nói liên quan

• Chẹt như chẹt vòi bạch tuộc: So sánh việc bị siết chặt, bóp nghẹt một cách không thể thoát ra, giống như bị xúc tu bạch tuộc quấn chặt.
  • Bọn cho vay nặng lãi chẹt anh ta như chẹt vòi bạch tuộc.

1. I đg. 1 Làm cho nghẹt, cho tắc lại bằng cách bóp chặt hoặc ép chặt từ một phía nào đó. Chẹt lấy cổ. Chẹt lối đi. Bóp chẹt*. 2 (kng.). (Xe cộ) cán, đè lên. Ôtô chẹt người.
2. II t. (id.). (Kiểu quần áo) chật sát người. Quần ống.