chì

Thân thiện

Một người thợ sử dụng chì để làm những viên đạn nhỏ.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Kim loại mềm, nặng, dễ nóng chảy, dễ kéo sợi: Một nguyên tố hóa học (ký hiệu Pb), có màu xám xanh, thường được dùng trong nhiều ngành công nghiệp.
   • Vật nhỏ bằng kim loại chì: Dùng để buộc vào lưới đánh cá, dây câu, hoặc các vật dụng khác để tạo độ chìm.

2. Tính từ:

   • Có màu xám xanh giống màu của kim loại chì: Dùng để miêu tả màu sắc, thường là da mặt tái nhợt, thiếu sức sống.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Nhà máy này chuyên tái chế chì từ ắc quy cũ.
  • Ngư dân buộc chì vào mép lưới để nó chìm xuống nước.
• Tính từ:
  • Sau trận ốm, mặt anh ấy trông chì hẳn đi.

Các cách sử dụng nâng cao

• "nặng như chì": dùng để so sánh, ví một vật gì đó rất nặng nề.
  • Đôi chân mỏi mệt sau chuyến đi dài, cảm giác nặng như chì.
• "mặt bủng da chì": thành ngữ miêu tả khuôn mặt xanh xao, tái mét, thiếu sinh khí.
  • Thấy con mặt bủng da chì, bà mẹ lo lắng vội đưa đi bác sĩ.

Biến thể và từ liên quan

• Chì vụn: Chì đã được cắt, đập thành những mảnh nhỏ.
• Sợi chì: Chì được kéo thành sợi mảnh, dùng trong một số ứng dụng kỹ thuật.
• Màu chì: Màu xám đặc trưng của kim loại chì.
• Đầu chì (bút chì): Phần ruột bằng than chì (graphite) của bút chì, thường bị nhầm lẫn là làm bằng chì kim loại.

Từ đồng nghĩa

• Trì (từ cổ, ít dùng): cũng có nghĩa là kim loại chì.
• Chìm (trong ngữ cảnh "vật làm chìm"): Vật có tác dụng tương tự vật bằng chì buộc vào lưới.

Các cụm từ liên quan

• Buộc chì: Hành động gắn vật nặng bằng chì vào một vật khác (như lưới, dây) để nó chìm.
  • Công đoạn cuối cùng là buộc chì vào đáy lưới.
• Mất cả chì lẫn chài: Thành ngữ, nghĩa bóng chỉ việc mất trắng, mất hết tất cả, cả vốn lẫn lãi.
  • Đầu tư sai chỗ, giờ mất cả chì lẫn chài.

Thành ngữ liên quan

• Nhẹ như bấc, nặng như chì: Thành ngữ ám chỉ tính khí, thái độ hay lời nói lúc nhẹ nhàng dễ chịu, lúc lại nặng nề, khó nghe.
  • Ông ấy tính khí thất thường, nhẹ như bấc, nặng như chì, khó chiều lắm.
• Tiếng bấc tiếng chì: Lời nói lúc ngọt ngào, lúc chua chát, gay gắt.
  • Cô ấy nói năng tiếng bấc tiếng chì, khiến người nghe không biết đâu mà lần.

Học thuật

1. dt. 1. Kim loại mềm, nặng, dễ nóng chảy, dễ kéo thành sợi: Nhẹ như bấc, nặng như chì (tng) 2. Vật nhỏ bằng chì buộc vào lưới đánh cá: Mất cả chì lẫn chài (tng). // tt. Có màu xám xanh như màu chì: Mặt bủng da chì (tng).