chúng
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
Đại từ:
- Chỉ một nhóm người hoặc sinh vật, thường được nhắc đến trước đó: Từ dùng để thay thế cho một danh từ chỉ một tập thể đã được xác định, mang ý nghĩa "họ", "bọn họ", "chúng nó".
- Dùng trong văn nói thân mật hoặc có sắc thái coi thường, xa cách: Thường dùng để chỉ nhóm đối tượng không được thiện cảm hoặc ở vị thế thấp hơn người nói.
Danh từ (cổ, ít dùng):
- Bạn bè, bè lũ: Chỉ một nhóm người cùng chung mục đích hoặc tính chất, như trong thành ngữ "có chúng có bạn".
Ví dụ sử dụng
Đại từ:
- Những đứa trẻ đang chơi đùa, chúng rất vui vẻ. (Thay thế cho "những đứa trẻ").
- Bọn tội phạm đã bị bắt, chúng sẽ phải đối mặt với công lý. (Có sắc thái coi thường).
- Đàn chim bay về tổ, chúng kêu ríu rít. (Chỉ một nhóm sinh vật).
Danh từ (cổ):
- "Đàn ông vượt bể có chúng, có bạn." (Thành ngữ cổ, ý nói đi xa cần có bạn bè).
Các cách sử dụng nâng cao
"Mặc chúng": Mặc kệ họ, bỏ mặc họ.
- Họ muốn làm gì thì làm, mặc chúng! (Thể hiện thái độ không quan tâm, bỏ mặc).
"Chúng khẩu đồng từ": Mọi người đều nói giống nhau, ý kiến thống nhất (thành ngữ Hán Việt).
- Về vấn đề này, mọi người đã chúng khẩu đồng từ. (Ý nói tất cả đều có cùng quan điểm).
Biến thể và từ liên quan
- Chúng tôi: Đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất số nhiều, có tính chất trang trọng, lịch sự (không bao gồm người nghe).
- Chúng ta: Đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất số nhiều, bao gồm cả người nói và người nghe.
- Chúng nó: Cách nói đầy đủ của "chúng", thường dùng trong khẩu ngữ, đôi khi mang sắc thái thân mật hoặc thiếu tôn trọng.
- Chúng sinh (Danh từ): Chỉ tất cả các loài có sự sống (thường dùng trong Phật giáo).
Từ đồng nghĩa
- Họ: Đại từ ngôi thứ ba số nhiều, trung lập và trang trọng hơn.
- Bọn họ: Có sắc thái nhấn mạnh tính chất tập thể, đôi khi mang hàm ý không thiện cảm.
- Tụi nó (phương ngữ Nam Bộ): Tương đương với "chúng nó", mang tính thân mật, khẩu ngữ.
Lưu ý sử dụng
- "Chúng" thường đứng một mình làm chủ ngữ hoặc tân ngữ trong câu. Khi cần làm định ngữ (bổ nghĩa cho danh từ), phải dùng hình thức "của chúng".
- Đây là đồ chơi của chúng. (Không nói "đây là đồ chơi chúng").
- Trong văn viết trang trọng, nên dùng "họ" thay cho "chúng" khi không có ý coi thường.
- "Chúng" có thể dùng để chỉ động vật, nhưng thường không dùng để chỉ đồ vật (trừ khi nhân hóa).
- 1 dt. Như Chúng bạn: Đàn ông vượt bể có chúng, có bạn (tng).
- 2 đt. Chúng nó nói tắt: Bọn đế quốc tham lam vô hạn, chúng muốn biến nhiều nước thành thuộc địa của chúng.