cơi
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
Danh từ:
- Đồ đựng trầu cau: Một vật dụng nhỏ, thường có hình dạng như chiếc khay, đáy nông và có nắp đậy, dùng để đựng trầu cau trong phong tục ăn trầu truyền thống.
- Tên một loại cây: Một loại cây có lá nhỏ và dài, thường được dùng để nhuộm vải thành màu vàng lục sẫm hoặc làm bả để đánh bắt cá.
Động từ:
- Nâng cao, xây/đắp thêm: Hành động làm cho một vật, một công trình trở nên cao hơn bằng cách xây thêm hoặc đắp thêm lên trên.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ (đồ đựng):
- Chiếc cơi trầu bằng gỗ được chạm khắc rất tinh xảo.
- Câu ca dao "Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu" ví von vẻ đẹp và sự khéo léo của người phụ nữ.
- Danh từ (loại cây):
- Người dân hái lá cây cơi về để nhuộm vải.
- Lá cơi giã nhuyễn thường được dùng làm bả câu cá.
- Động từ:
- Gia đình họ dự định cơi thêm một tầng cho ngôi nhà.
- Để chống lũ, người dân phải cơi bờ đê lên cao hơn.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Cơi nới": Mở rộng và nâng cao thêm (thường dùng cho công trình xây dựng).
- Họ đã cơi nới căn nhà để có thêm không gian sinh hoạt.
- "Cơi trầu": Cụm từ cố định chỉ chiếc hộp/hộp trầu.
- Cơi trầu là vật không thể thiếu trong lễ cưới hỏi ngày xưa.
Biến thể và từ liên quan
- Cơi trầu (danh từ): Từ ghép chỉ chính xác đồ vật đựng trầu.
- Nâng cơi (động từ): Cách nói khác của hành động xây/đắp thêm cho cao lên.
- Cây cơi (danh từ): Từ ghép chỉ loại cây.
Từ đồng nghĩa & Gần nghĩa
- Danh từ (đồ đựng): Hộp trầu, khay trầu.
- Động từ: Nâng cao, xây thêm, đắp cao, tôn nền.
Lưu ý sử dụng
- Khi dùng với nghĩa danh từ chỉ đồ vật, "cơi" gắn liền với văn hóa truyền thống và ít phổ biến trong đời sống hiện đại.
- Khi dùng với nghĩa động từ, "cơi" thường đi kèm với các danh từ chỉ công trình, bộ phận công trình như , , , ...
- dt. Đồ đựng trầu cau, có hình như chiếc khay nhỏ, đáy nông và có nắp: Đàn ông nông nổi giếng khơi, Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu (cd.).
- 2 dt. Cây có lá nhỏ dài, dùng để nhuộm vải thành màu vàng lục sẫm hoặc để đánh bả cá.
- 3 đgt. Nâng cao bằng cách xây, đắp thêm lên: cơi nhà lên một tầng nữa cơi bờ đê.