Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Đồ đựng nước bằng tre, nứa đan, thường có hình trụ, dùng để tát nước hoặc kéo nước từ giếng, ao, sông lên: Một công cụ lao động truyền thống trong nông nghiệp và sinh hoạt.
   • Vật nhẹ, xốp, có màu trắng, bong ra từ da đầu, thường do da đầu khô hoặc một số bệnh lý về da: Hiện tượng sinh lý hoặc bệnh lý phổ biến.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (nghĩa công cụ):

  • Ông lão dùng gàu tre để tát nước từ mương lên ruộng.
  • Trước đây, mỗi gia đình thường có một cái gàu để múc nước giếng.

• Danh từ (nghĩa da đầu):

  • Anh ấy bị gàu nhiều nên phải dùng dầu gội đặc trị.
  • Mùa đông, da đầu khô khiến tôi dễ bị gàu.

Các cách sử dụng nâng cao

• "gàu" (công cụ) trong thành ngữ, so sánh:

  • Nhanh như tát nước gàu dai: Miêu tả sự nhanh nhẹn, liên tục và bền bỉ trong công việc.
  • Làm như trời hành cơn mưa gàu: Miêu tả mưa rất to và dày hạt.

• "gàu" (da đầu) trong các ngữ cảnh đời sống:

  • Áo đen rất dễ lộ gàu. (Chỉ sự bất tiện khi bị gàu.)
  • Cô ấy rất tự ti vì mái tóc đầy gàu. (Chỉ ảnh hưởng tâm lý.)

Biến thể và từ gần giống

• Gầu (cách viết khác): Cách viết thay thế cho cả hai nghĩa "công cụ tát nước" và "da đầu bong tróc". Ví dụ: , .
• Thúng/mủng (danh từ): Đồ đan bằng tre, nứa, thường to và nông hơn gàu, dùng để đựng đồ khô.
• Vảy da chết (cụm danh từ): Cụm từ giải thích rõ nghĩa cho hiện tượng gàu trên da đầu.

Từ đồng nghĩa

• Đối với nghĩa công cụ:
• Đối với nghĩa da đầu:

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Hớt gàu (động từ): Hành động dùng tay hoặc công cụ để vớt gàu (công cụ) khi nó chìm trong nước.
  • Chiếc gàu bị rơi xuống giếng, phải hớt gàu lên.
• Gội đầu trị gàu (cụm động từ): Hành động làm sạch tóc và da đầu nhằm loại bỏ hoặc giảm gàu.
  • Cô ấy đang gội đầu trị gàu bằng loại dầu gội mới.

Thành ngữ liên quan

• Chuột sa gàu nếp: Chỉ việc lâm vào hoàn cảnh sung sướng, đầy đủ, no ấm (so sánh với con chuột rơi vào gàu đựng gạo nếp).
  • Cậu ấy lấy được vợ giàu, đúng là chuột sa gàu nếp.
• Gàu nào sạch tát ấy: (Biến thể của "Của nào sạch tát ấy") Ý nói làm việc gì cũng phải có phương pháp, công cụ phù hợp mới hiệu quả.

1. d. Đồ dùng bằng tre đan để kéo nước hay tát nước.